Wijsheid als levenshouding (artikel)


Foto: Shakyamuni boeddha – © Stiltij

Waarom hebben we wijsheid nodig?
De volgende twee redenen zijn wellicht interessant.

Ten eerste: mijn eigen bestaan voelt niet zoals ik me dat had voorgesteld. Ik heb te maken met onrust, verwarring, afhankelijkheid, behoefte en angst. Allerlei onwenselijke of oncontroleerbare condities lijken mijn leven te dicteren. Kortom: ik zou het fijn vinden als ik de totale kwaliteit van mijn leven kon verbeteren. Wijsheid lijkt me daarbij heel bruikbaar.

Ik doe natuurlijk al levenslang mijn best om gelukkig-zijn te ervaren; al mijn middelen en vaardigheden zet ik daartoe in, heel mijn vrijheid benut ik voor dat doel. Maar blijkbaar zijn er onbekende factoren die me verhinderen deze volheid te realiseren.
De maakbaarheid van ons bestaan lijkt te stoppen bij innerlijke kwaliteiten als wijsheid, gemoedsrust of tolerantie: vertrouwen kan ik niet kopen, de eerlijkheid van een ander kan ik niet overnemen. Wat ik wél kan doen is onderzoeken hoe die gewenste kwaliteiten precies werken; wat is dat: inspiratie, authenticiteit, helderheid, gemoedsrust?

De tweede reden om wijsheid interessant te vinden heeft te maken met mijn omgeving, op kleine en grote schaal. Het houdt me bezig dat ons maatschappelijk bestel veel spanning oproept, veel ongelijkheid en conflict in zich draagt en talloze pijnlijke gevolgen heeft voor grote groepen mensen. Kortom, onze wereld lijkt niet echt te functioneren op basis van wijze en mededogende principes of structuren – en dat zou rechtvaardiger kunnen.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

De jaarlijkse wake

Tussen Kerst en Nieuwjaar houden we weer een wake.
Het karakter van de wake is informeel:

  • iedere deelnemer waakt in de eigen thuis-omgeving
  • je kunt per blok meedoen en de duur zelf bepalen
  • er zijn geen kosten verbonden aan deelname
  • meld je aan (contact-info): de wake is ook open voor niet-Stiltij-deelnemers; je krijgt een bevestiging, met lijst van deelnemers en aanvullende informatie.

Heb je vragen of wensen in verband hiermee, bel of mail het secretariaat.

ROOSTER (begintijden)

Dag            Blok 1      Blok 2       Blok 3      Blok 4

26 dec.                                        15:00       19:00
27 dec.      05:00       10:00       15:00       19:00
28 dec.      05:00       10:00       15:00       19:00
29 dec.      05:00       10:00       15:00       19:00
30 dec.      05:00       10:00

> download HIER de flyer van de Stiltij-wake

> HIER luisteren naar en meelezen met het Wakelied

> HIER impressies van vorige wakes

sluiting

Stiltijding nummer 15

Nummer 15 van Stiltijding, een halfjaarlijkse publicatie, is verschenen.
Naar deelnemers, donateurs en abonnees is een gedrukt exemplaar verzonden.

Klik op afbeelding voor de pdf versie [14 mb]

INHOUD:

  • Koud kunstje of zweetwerk? – column
  • De oorsprong van wijsheid; in gesprek met Ad – door Birgitta Putters
  • Wonderlijke schenking – door Laura Haast
  • Bodhisattvabhumi – boekfragment
  • Denkgeknetter en roepgetoeter – door Maurice Schelling
  • Laat los – expressie
  • Dharmium: wijsheid als levenshouding – door Ad van Dun
  • Nieuwe aanwinsten in de Stiltij-bibliotheek
  • Waardigheid – door Bram Juffermans
  • Tosotsu’s drie blokkades; een koan – didactiek
  • Eindeloos – doodsgedicht

Op papier is de Stiltijding nog fijner lees- en beleefbaar.
Ben je geen deelnemer bij Stiltij maar zou je wel de Stiltijding willen ontvangen, dan kun je deze bestellen via Limboeddha.
Je kunt ook abonnee worden voor € 10,- per jaar (mail: secretariaat@stiltij.nl); hiermee bevorder je tevens de continuïteit van dit magazine.

HIER het Stiltijding-archief met alle verschenen edities.

 

Betrouwbaar (gedicht + audio)

BETROUWBAAR

Rusten op de adem
zakken naar de bron

vele taferelen
verre verschijnselen
ontwortelend denken

steeds fijner de trilling
steeds ruimer de cel

onrust angst
onpeilbare dwang
woud van verlangens

rusten op de adem
zakken naar de bron

zwak behoeftig
aangetaste leden
uithuizigst bestaan

steeds fijner de trilling
steeds ruimer de cel

beelden als water
vlagen gevoel
waan alle greep

rusten op de adem
zakken naar de bron

weten van liefde
licht in het hart
bevrijdingsritueel

steeds fijner de trilling
steeds ruimer de cel.

 

(Tekst & audio: Gedel)

sluiting

 

Waarheid is eenvoudig (september 2017)

Kwaliteit van leven is niet de vrucht van een moeizaam verworven complexiteit maar van een zich direct openbarende, organische eenvoud. Dat wil niet zeggen dat de wijsheidsweg geen moeite kent: je moet er zelfs alles voor over hebben. Maar de volheid van beleving en het uitnodigend, liefdevol perpectief maakt alle loslaten (karma) en toelaten (Dharma) tot iets heel natuurlijks. De bodhisattva heeft geen boodschap aan overbodigheden: dankzij het doorzien van illusies ga je de hele werkelijkheid – inclusief alle moeite – stevig en licht belichamen.

Gebruikte literatuur tijdens de retraite:

  • Shibayama, Zenkei: The gateless barrier; Zen comments on the Mumonkan. Boston 2000
    (andere, Nederlandstalige versie: Yamada, Koun: De poortloze poort; de klassieke koan-verzameling Mumonkan. Rotterdam 2010)

  • Engle, Artemus B.: Inner Science of Buddhist Practice; Vasubandhu’s Summary of the five heaps, with commentary by Sthiramati. Boulder 2009.
    (verwant werk: Asanga: The Bodhisattva Path to Unsurpassed Enlightenment; A Complete Translation of the Bodhisattvabhumi. Boston 2016)

HIER alle Youtube-video’s

 

Negen stadia van gemoedsrust

(HIER grotere versie)

Na de aandacht te hebben gevestigd op een verschijnsel
moet je die beleving niet laten wegglijden;
zodra je je helder bewust wordt van afgeleid zijn
moet je de geest weer terugbrengen naar dat verschijnsel.

Steeds beter zal een verstandige beoefenaar
de geest innerlijk weten te concentreren;
vervolgens laat je de geest zich ook verheugen
doordat je hem de voordelen toont van stabiele meditatie.

Weerstand tegen meditatie moet je bedwingen
door de onwenselijkheden te zien van afgeleid zijn;
op eenzelfde manier moet je het ontstaan bestrijden
van gemoedstoestanden als hunkering of verslagenheid.

Dan vestigt de beoefenaar een natuurlijke geestesstroom
die de vrucht is van het toepassen van een tegengif;
dankzij de gestage beoefening hiervan zul je verwerven
een natuurlijke geestesstroom die geen toepassing meer vraagt.

 

Verzen uit Asanga’s Mahayanasutralankara, geciteerd in
Engle, Artemus B.: Inner Science of Buddhist Practice. Boulder 2009, p. 164
.

Afbeelding uit: Namyal, Dakpo Tashi: Mahamudra, the moonlight;
quintessence of mind and meditation. Delhi 2008

 

 

Samantabhadra’s lofzang

Bodhisattva Samantabhadra

 

Je bekwamen in moeilijke oefeningen gedurende onmetelijke tijden,
vervuld worden door het pure onderricht van onsterfelijke boeddha’s,
vertrouwd raken met het bevorderen van verlichting voor talloze wezens
– luister hoe ik spreek over de weergaloze daden van bodhisattva’s.

Zij dienen de ongebonden boeddha’s en laten alle gehechtheid los,
overal bevrijden zij levende wezens zonder beeldvorming daarover,
zij streven naar duurzame goedheid en onafhankelijkheid van geest
– over hun sublieme oefenpraktijk spreek ik nu.

Immuun voor de kwade wil van demonen uit de drie bestaansgebieden,
worden zij bezield door edelmoedig handelen en hoogste verdienste,
met een vredig hart vermorzelen zij elke vorm van misleiding
– ik spreek nu over het pad dat zij bewandelen.

Niet meer geboeid worden zij door bedrieglijke illusies van de wereld,
zij laten levende wezens kennismaken met veelsoortige transformaties,
in komen, blijven en verdwijnen creëert hun geest talloze vormen
– ik spreek over hun vermogen om iedereen vreugde te schenken.

Dat levende wezens geboren worden, oud worden en sterven,
en gebonden en belaagd worden door onheil en moeite,
daarin zien zij de reden om hen te bevrijden en te bemoedigen
– luister hoe verdienstelijk zij zich inzetten.

Vrijgevigheid, beheersing, geduld, inzet, meditatie, wijsheid,
geschikte middelen, vriendelijkheid, mededogen, gelijkmoedigheid:
in een onafzienbaar tijdspad scholen zij zich hierin
– luister naar de heilzame kracht van deze wezens.

Eeuw op eeuw werken zij aan de realisatie van verlichting,
geen enkel moment zien zij aanleiding zich te hechten aan hun leven,
vanwege hun gelofte anderen te helpen zonder eigenbelang
– ik spreek nu over hun mededogend optreden.

Als ik hun verdiensten jaar in jaar uit bleef schilderen,
zou dat lijken op een druppel schenken in de oceaan,
zo weergaloos, zo onvergelijkbaar is hun innerlijke adel
– dankzij Boeddha’s inspiratie kan ik dit hier schetsen.

 

Bron: Cleary, Thomas: The Flower Ornament Scripture; a translation of the Avatamsaka Sutra.
Boston 1993, p. 1111.