Meditatie-metafoor (artikel)

 

vervreemding-vervulling

 

Moedinwaarts beweegt het doel, doelinwaarts beweegt de moed.
(Paul Celan)

 

• AARDE
…Je kruipt onder de huid van je lijf en voelt meteen de vleesvracht met zijn ontelbare krioelende cellen. Wat je hier aantreft is zuivere universumwerking.

• WATER
…De constante eb- en vloed-beweging van de adem stuwt van achter naar voren door je lichaam heen; je leunt pontificaal in de branding van de schepping en laat elke uitademing wegvloeien naar het strand van de wereld.

• VUUR
…Een brede, onbelemmerde uitwisseling doorstroomt en omgeeft je: aardse warmte (roodkleurig) en hemels licht (witkleurig). Je lijf voelt zacht en open, als het weefsel van een lotusbloem.

 • LUCHT
…Het is alsof de compressie of vacuumwerking van leegte zich hier kenbaar maakt als een spontane, kosmische tocht die alle leven naar binnen zuigt, inclusief licht en warmte.

• RUIMTE
…De puurheid en echtheid van deze beleving schenkt diep vertrouwen.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Onze vier doodsheden – ego’s omvang (artikel)

vier doodsheden of Mara's

Zen is meer dan alleen maar oefenen.
(Shunryu Suzuki roshi)

Een van de meest basale onderrichtingen, terug te vinden in vrijwel alle wijsheidstradities, luidt: wil je jezelf definitief leren kennen, onderzoek dan je sterfelijk-zijn.

Dit advies is niet bedoeld als een recept voor depressiviteit; de bekende spreuk “Memento mori” (“Gedenk het sterven”) is geen domper op onze levensvreugde – vreugde en ernst zijn van oudsher vrienden – maar een welbewuste aansporing om de mogelijkheden van je leven serieus te nemen en de zin en waarde ervan volledig recht te doen.

Diezelfde intentie had Boeddha toen hij zijn toehoorders steeds opnieuw eraan herinnerde: “Al wat ontstaat is vergankelijk; staar je niet blind op alle dingen, maar gebruik ze juist om wakker te worden.”

Sterfelijkheid is ons grootste probleem, moeilijker nog dan eenzaamheid of verveling. Maar we beseffen niet hoe belangrijk het is om er serieus naar te kijken, en áls we dat al doen, valt het ons moeilijk er iets van te begrijpen of er een zin aan te geven. Dit gegeven op zich al, zegt dat hier het nodige is te vinden aan helderheid en kracht.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Noodzaak (artikel)


Illustratie: hermitage van de Ierse heilige Columbanus (bron)

De geest is zodanigheid, werkelijkheid;
het is de essentie van alle verschijnselen en maakt ons alle illusies duidelijk.
(De kracht van vertrouwen)

Alle geestelijke onderzoek en beoefening, welke vorm het ook aanneemt en in welke traditie het ook plaatsvindt, komt voort uit een grondmotief dat aan het bestaan zelf raakt.
Dat maakt de wijsheidsweg zo waardevol: we komen er volledig door tot leven.

Zolang ik genoegen neem met afgeleide, niet per se noodzakelijke motieven om mijn bestaan mee te vullen of zelfs op te fleuren, zal ik noodgedwongen ook weer teleurgesteld of gefrustreerd raken.
Dat heeft twee redenen: de halfzachte aanpak van mijn leven genereert allerlei bij-effecten die elk op zich weer complicaties veroorzaken.
En ten tweede: de definitieve oplossing blijft door al mijn geaarzel nog steeds uit beeld, en met elke portie uitstel-karma raak ik er zelfs nog verder van verwijderd.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Over de dood (artikel)


Illustratie: Boeddha overwint de verleidingen en bedreigingen van de dood (Mara’s dochters en demonen).
(bron: exoticindiaart.com)

Een volledig inzicht in geboorte en dood:
dat is de centrale kwestie voor elke dharma-beoefenaar.
(Dogen Zenji)

We ontlenen substantie aan de dood – of andersom: de dood verleent ons substantie.
Dat is het antwoord van de meesten van ons als we stilstaan bij onze eigen sterfelijkheid: “Eruit halen wat erin zit; zorgen dat je iets wezenlijks nalaat.”
Voor wie niet meteen zo dynamisch reageert is er de glijdende schaal van onduidelijkheid, desillusie, materialisme, cynisme, zinloosheid.

Maar hoe je dit ook ervaart en welk commentaar je ook geeft: de dood is een fysiek feit waar we als mensen allemaal mee te maken hebben. Dat niet alleen: het gezag ervan is ook nog eens groter dan ons eigen wilsvermogen.
We kunnen de dood niet kiezen of uitstellen, tenzij schijnbaar en kunstmatig: elk moment kan het einde van ons leven zich aandienen.
Je zou zelfs kunnen beweren dat de dood, als beheerder van ons leven, de macht heeft te bepalen welke fluctuerende mate van gezondheid we bezitten, welke mentale weerbaarheid, welke identiteit.
Met andere woorden: de dood bepaalt de marge van ons leven; we bestaan binnen de dood.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Karma-Zen en Dharma-Zen (artikel)

All the teaching is just within yourselves, not without.
The spirit that started Buddhism is the spirit to solve everything as your own problem.
(Shunryu Suzuki roshi)

Onze individuele bevrijding uit de karmische verdwazing correspondeert met allerlei maatschappelijke faciliteiten; zij fungeren als instrument en expressie van onze leerweg. Door de eeuwen heen zijn er ontelbare tradities, centra en groepen ontstaan waar de dharmische kern van ons bestaan onderzocht en beoefend wordt.
Spiritualiteit is een vitale, maar relatief verborgen en anoniem functionerende voedingsbron.

Het doel van de wijsheidsweg is verwerkelijking van ons menselijk potentieel, door middel van het overwinnen van alle conditionering. Wijsheid, liefde en kracht openbaren zich in ons naarmate we korte metten maken met wens, woede en waan.
Je zou kunnen zeggen: een verkeerd hanteren van de natuurlijke totaliteit van ons geest-adem-lichaam veroorzaakt verkramping en misverstand; het herstellen van een juist verband in ons bestaan zorgt voor een integrale zelfbeleving, inclusief een mededogende omgang met onze omgeving.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Dharmium-netwerk: wijsheid als identiteit (artikel)

dharmium-visieperspectief
    > HIER een grotere afbeelding

De levende stroom die ons innerlijk verlicht, soms stilletjes en soms stralend, is dharmium: de meest wezenlijke substantie voor onze identiteit, het grondelement van de menselijke geest.
Voelen we deze verfijnde stroom niet, dan wanen we ons geïsoleerd, incompleet en behoeftig. Maar maken we ons – via vertrouwen en discipline – ontvankelijk voor de aanwezigheid ervan en voor het gevoed worden erdoor, dan ontvlamt niet alleen betrouwbare echtheid en hartskwaliteit in onszelf, maar dan gaan we ook ervaren hoe er een heilige verbondenheid heerst in alle leven.

Dharmium-wijsheid gegoten in een netwerk-structuur bekrachtigt en faciliteert onze innerlijke groei op een heel organische manier.
Verticaal worden we erdoor gezuiverd en bekrachtigd, via onderricht en meditatie; horizontaal worden we verder gefaciliteerd in onze rijping via een toenemend vermogen om alle beschikbare materialen en methodes efficiënt te benutten in elke situatie.

> HIER het volledig artikel <

Relevant citaat uit recent interview met Pankaj Mishra, auteur van Age of Anger, A History of the Present (De Groene, 1 maart 2017)

Ziet u politici die de ban van angst en woede kunnen doorbreken? En hoe dan?
‘Ik denk dat we de woede die we voelen niet in politieke termen kunnen doorgronden. Politici – maar ook intellectuelen, journalisten, academici – hebben de laatste drie decennia de simplistische ideologie van de vrije markt als grote goedmaker omarmd, en nu we over meer dan welvaart moeten praten missen we de juiste woorden. Ik ben ervan overtuigd dat we een oud vocabulaire moeten terugvinden, en moeten spreken over dingen als de menselijke ziel. Niemand praat nog over spiritualiteit in het openbaar – dat doe je maar thuis, als niemand meeluistert – maar dat is een grote fout. Deze crisis die we nu meemaken toont ons dat de mens zich door veel meer laat leiden dan hyperrationele argumenten over economische groei. De mens streeft naar waardigheid, de menselijke ziel voedt zich niet met financiële plaatjes. De enige publieke figuren die daar nu over durven te praten zijn de paus en de dalai lama. Pas als politici durven te spreken over vragen als “wat maakt ons een mens?” zullen ze in staat zijn onze woede te temperen.’

sluiting

De familie Oogwenk (artikel)

Alle oprechte dharma-beoefenaars behoren tot het oude, edele geslacht van de familie Oogwenk. Het heraldisch wapen van dit geslacht bestaat uit een gestyleerde wimper, met daaronder de spreuk: “Zie het onzichtbare”. Onze familienaam is ooit gekozen als verwijzing naar de “ondraaglijke lichtheid” van dit menselijk bestaan.

Wijsheidswerkers zijn als bladeren, als een bloesem die zich bewust lichtjes laat vallen in het stromend water. In een oogwenk laat je de tak los, in een oogwenk raak je het water – heel het leven speelt zich af in een oogwenk.
Het Zen-onderricht geeft aan hoe feitelijke verlichting steeds plaatsvindt “in een oogwenk.”
Maar goed beschouwd is dit niets bijzonders; in feite is het juist de normale aard van ons bestaan: verlichting vindt voortdurend plaats, is permanent gaande, en we leren steeds beter de aard van dit leven op de juiste manier te beleven en te waarderen.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

De diagnose (artikel)

Vandaag een nieuw artikel van Ad, getiteld ‘De diagnose’.
HIER het hele artikel in pdf; hieronder een fragment.

dokter-onderzoek

Dokter, ik ben blij dat u tijd vrijmaakt voor me, des te meer, omdat u een van de weinige artsen bent die niet op afspraak maar op afroep werkt. Dat geeft me de fijne gerustheid dat u de tijd zult nemen die nodig is om dit geval hier een beetje op de rit te helpen.

Want ja, zo voelt het wel: mijn leven stagneert of loopt scheef, ik voel me niet in mijn kracht staan. Constant is er een onderhuidse bestaanspijn voelbaar, terwijl er aan de buitenkant niets wezenlijks ontbreekt. Ik ben materieel verzorgd, heb een redelijke baan, ik eet en beweeg verantwoord, heb mijn hobbies en interesses; er is ook geen sprake van een specifieke ziekte of aandoening, en ik weet me omgeven door redelijke en vriendelijke mensen: familie, vrienden, werkkring. Nergens kan ik in al die condities een levensbedreigend of serieus ondermijnend element ontdekken.

Toch is er pijn, onmacht, een zeurend verdriet dat lijkt op gemis of onrust; en zelfs een portie kwaadheid speelt mee. Het is misschien de frustratie hierover, over dit vreemde gedoe: dat ik alle mogelijkheden bezit om me een vervuld mens te voelen, maar dat ik op een of andere manier niet toekom aan de beleving ervan.

> HIER het hele artikel

 

sluiting

Omgaan met egoïsme

Vandaag een nieuw artikel van Ad, getiteld ‘Omgaan met egoïsme’.
HIER het hele artikel in pdf; hieronder een fragment.

12-skeletten-1700-vc-wassenaar

Het lichaam is een kostbaar geschenk voor ons, stervelingen. Deze gecompliceerde en subtiele vleesvracht leert ons hoe we dit menselijk bestaan vrij en licht kunnen innemen. Dankzij het lichaam worden we ons bewust van onszelf. En dankzij de zintuigen kunnen we alle innerlijke en uiterlijke omgevingsfactoren op de juiste manier leren bedienen.

Gaandeweg ontvouwen we ons als bewuste wezens. Barbarij voelt onwenselijk; we leren dat primitieve houdingen en doelen niet zaligmakend zijn, dat ruwe interactie niet efficiënt is en dat een open waarneming per saldo meer oplevert dan een oogkleppen-aanpak. Dankzij dit individuele en geleidelijke ontwaken helpen wij de wereld ontwaken.

Met mijn individuele levenshouding bepaal ik mede het reilen en zeilen van de wereld: kleingeestig ben ik ballast en creëer ik schade; wijs en grootmoedig draag ik bij aan bevrijding en vervulling. Dat is de reden waarom er in alle wijsheidstradities en religies dit éne thema centraal staat: het overwinnen van de destructieve werking van egoïsme.

> HIER het hele artikel

Bron afbeelding: Volkskrant

De bedoeling

Vandaag een nieuw artikel van Ad, getiteld ‘De bedoeling’.
HIER het hele artikel in pdf; hieronder een fragment:

model-oefentrechter

(Illustratie van Oefentrechter-model; voor toelichting, zie artikel, noot 22)

‘Wat bedoel je hiermee?’ Iedereen kent die vraag.
Meestal reageren we dan in de trant van ‘Dat betekent dat ik dit [of dat] wil aangeven, ik wil [met deze woorden of met die gebaren] weergeven dat iets mij helder is en dat ik dit belangrijk vind.’

Maar stel dat de vraag zou luiden: ‘Wat bedoel je eigenlijk met jouw bestaan?’
Ervan uitgaand dat je op zo’n moment niet afhaakt of uitwijkt naar cliché’s als ‘iets betekenen voor anderen’ of ‘lekker genieten van het leven’: ben je in dat geval niet geneigd te antwoorden met ‘Ja maar, een realiteit van zo’n omvang – mijn totale bestaan – zoiets kun je toch helemaal niet bepalen?’

Is dat wel zo?
Zijn we dan niet verantwoordelijk voor ons bestaan?

> HIER het hele artikel