Meditatie als basis (november 2017)

Tweede video van het Stiltij-verdiepingsweekend van november 2017.
Voorafgaand aan meditatie hadden we een kort overleg over absoluutheid en meditatie als expressie daarvan; loslaten laat ons zakken in volheid van beleving; bewust woordgebruik kan ons hierbij helpen.

 

> HIER de impressie van deelnemers
HIER alle Youtube-video’s

 

Wijsheid, mysterie en vertrouwen (november 2017)

Video van het Stiltij-verdiepingsweekend van november 2017.

Aan de hand van voorbeelden als Boeddha of Nagarjuna ga je de aard van ons bestaan begrijpen en waarderen: we zijn een innerlijke kracht, niet zomaar wat consumerende subjecten. Elk mens bevindt zich in ontwikkeling; we zijn bezig te ontwaken. Als je jezelf en het leven serieus neemt, komen je diepste, meest dierbare bedoelingen centraal te staan.
Het pad van bodhisattvaschap brengt alle kwaliteit tot leven: je krijgt inzicht in alle samenhang (wijsheid), en je krijgt voeling met al wat leeft (mededogen).

 

> HIER de impressie van deelnemers
HIER alle Youtube-video’s

 

Verdienste (artikel)

(artikel van 31 december 2017)

Zojuist wakker geworden ’s ochtends, nemen velen van ons de tijd om in het verlengde van de nachtelijke droomcontouren alvast wat invulling te geven aan de aanstaande dag.
Min of meer uit gewoonte (her)scheppen we het decor van ons bestaan, we “decoreren” onszelf opnieuw, samen met onze omgeving en onze agenda.

Dit vormt slechts een klein elementje in het continue onderhoud van ons ik-idee (ego). Maar vullen we ons dagelijks functioneren en onze innerlijke beleving niet voor een groot deel met dit soort “kleine elementjes”, als minuscule bouwstenen van onze identiteit?

Wanneer gewoontes contrasteren met bewust aanwezig-zijn, dan zouden we wel eens behoorlijk wat tijd kunnen doorbrengen in afwezigheid.

 

> HIER het volledig artikel <

> HIER een lijst met alle verschenen artikels <

 

sluiting

Je volheid vieren (september 2017)

Tweede video van de najaarsretraite in september 2017.
Het thema van deze vijfdaagse retraite was eenvoud.

Vrij expressie geven aan wat ons beweegt, zorgt voor een snel leerproces; invulling of reserve daarentegen zorgt voor hapering en stagnatie. Het bevragen van onze moeites (“lijden”) is een bevrijdend iets, een waardevol en vreugdevol iets: het plaatst je in je kracht en brengt alle oplossing op gang.
Onze drang naar geluk getuigt van intrinsieke vervulling op identiteitsniveau: je beseft dat je ertoe in staat bent en ernaar verlangt. Maar het lukt ons niet om dit vervullingspotentieel stabiel en compleet te maken, vanwege onze (karmische) conditionering. Daarom is een juist zelfbeeld zo belangrijk: op basis van een diepe verbinding met onze ware aard en een direct leren handelen daarnaar, bevrijden we ons van alle kleinheid en komen we toe aan wat we werkelijk zijn.

 

> HIER de impressie van deelnemers
HIER alle Youtube-video’s

 

Wijsheid als levenshouding (artikel)


Foto: Shakyamuni boeddha – © Stiltij

Waarom hebben we wijsheid nodig?
De volgende twee redenen zijn wellicht interessant.

Ten eerste: mijn eigen bestaan voelt niet zoals ik me dat had voorgesteld. Ik heb te maken met onrust, verwarring, afhankelijkheid, behoefte en angst. Allerlei onwenselijke of oncontroleerbare condities lijken mijn leven te dicteren. Kortom: ik zou het fijn vinden als ik de totale kwaliteit van mijn leven kon verbeteren. Wijsheid lijkt me daarbij heel bruikbaar.

Ik doe natuurlijk al levenslang mijn best om gelukkig-zijn te ervaren; al mijn middelen en vaardigheden zet ik daartoe in, heel mijn vrijheid benut ik voor dat doel. Maar blijkbaar zijn er onbekende factoren die me verhinderen deze volheid te realiseren.
De maakbaarheid van ons bestaan lijkt te stoppen bij innerlijke kwaliteiten als wijsheid, gemoedsrust of tolerantie: vertrouwen kan ik niet kopen, de eerlijkheid van een ander kan ik niet overnemen. Wat ik wél kan doen is onderzoeken hoe die gewenste kwaliteiten precies werken; wat is dat: inspiratie, authenticiteit, helderheid, gemoedsrust?

De tweede reden om wijsheid interessant te vinden heeft te maken met mijn omgeving, op kleine en grote schaal. Het houdt me bezig dat ons maatschappelijk bestel veel spanning oproept, veel ongelijkheid en conflict in zich draagt en talloze pijnlijke gevolgen heeft voor grote groepen mensen. Kortom, onze wereld lijkt niet echt te functioneren op basis van wijze en mededogende principes of structuren – en dat zou rechtvaardiger kunnen.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Waarheid is eenvoudig (september 2017)

Kwaliteit van leven is niet de vrucht van een moeizaam verworven complexiteit maar van een zich direct openbarende, organische eenvoud. Dat wil niet zeggen dat de wijsheidsweg geen moeite kent: je moet er zelfs alles voor over hebben. Maar de volheid van beleving en het uitnodigend, liefdevol perpectief maakt alle loslaten (karma) en toelaten (Dharma) tot iets heel natuurlijks. De bodhisattva heeft geen boodschap aan overbodigheden: dankzij het doorzien van illusies ga je de hele werkelijkheid – inclusief alle moeite – stevig en licht belichamen.

Gebruikte literatuur tijdens de retraite:

  • Shibayama, Zenkei: The gateless barrier; Zen comments on the Mumonkan. Boston 2000
    (andere, Nederlandstalige versie: Yamada, Koun: De poortloze poort; de klassieke koan-verzameling Mumonkan. Rotterdam 2010)

  • Engle, Artemus B.: Inner Science of Buddhist Practice; Vasubandhu’s Summary of the five heaps, with commentary by Sthiramati. Boulder 2009.
    (verwant werk: Asanga: The Bodhisattva Path to Unsurpassed Enlightenment; A Complete Translation of the Bodhisattvabhumi. Boston 2016)

HIER alle Youtube-video’s

 

Negen stadia van gemoedsrust

(HIER grotere versie)

Na de aandacht te hebben gevestigd op een verschijnsel
moet je die beleving niet laten wegglijden;
zodra je je helder bewust wordt van afgeleid zijn
moet je de geest weer terugbrengen naar dat verschijnsel.

Steeds beter zal een verstandige beoefenaar
de geest innerlijk weten te concentreren;
vervolgens laat je de geest zich ook verheugen
doordat je hem de voordelen toont van stabiele meditatie.

Weerstand tegen meditatie moet je bedwingen
door de onwenselijkheden te zien van afgeleid zijn;
op eenzelfde manier moet je het ontstaan bestrijden
van gemoedstoestanden als hunkering of verslagenheid.

Dan vestigt de beoefenaar een natuurlijke geestesstroom
die de vrucht is van het toepassen van een tegengif;
dankzij de gestage beoefening hiervan zul je verwerven
een natuurlijke geestesstroom die geen toepassing meer vraagt.

 

Verzen uit Asanga’s Mahayanasutralankara, geciteerd in
Engle, Artemus B.: Inner Science of Buddhist Practice. Boulder 2009, p. 164
.

Afbeelding uit: Namyal, Dakpo Tashi: Mahamudra, the moonlight;
quintessence of mind and meditation. Delhi 2008

 

 

Samantabhadra’s lofzang

Bodhisattva Samantabhadra

 

Je bekwamen in moeilijke oefeningen gedurende onmetelijke tijden,
vervuld worden door het pure onderricht van onsterfelijke boeddha’s,
vertrouwd raken met het bevorderen van verlichting voor talloze wezens
– luister hoe ik spreek over de weergaloze daden van bodhisattva’s.

Zij dienen de ongebonden boeddha’s en laten alle gehechtheid los,
overal bevrijden zij levende wezens zonder beeldvorming daarover,
zij streven naar duurzame goedheid en onafhankelijkheid van geest
– over hun sublieme oefenpraktijk spreek ik nu.

Immuun voor de kwade wil van demonen uit de drie bestaansgebieden,
worden zij bezield door edelmoedig handelen en hoogste verdienste,
met een vredig hart vermorzelen zij elke vorm van misleiding
– ik spreek nu over het pad dat zij bewandelen.

Niet meer geboeid worden zij door bedrieglijke illusies van de wereld,
zij laten levende wezens kennismaken met veelsoortige transformaties,
in komen, blijven en verdwijnen creëert hun geest talloze vormen
– ik spreek over hun vermogen om iedereen vreugde te schenken.

Dat levende wezens geboren worden, oud worden en sterven,
en gebonden en belaagd worden door onheil en moeite,
daarin zien zij de reden om hen te bevrijden en te bemoedigen
– luister hoe verdienstelijk zij zich inzetten.

Vrijgevigheid, beheersing, geduld, inzet, meditatie, wijsheid,
geschikte middelen, vriendelijkheid, mededogen, gelijkmoedigheid:
in een onafzienbaar tijdspad scholen zij zich hierin
– luister naar de heilzame kracht van deze wezens.

Eeuw op eeuw werken zij aan de realisatie van verlichting,
geen enkel moment zien zij aanleiding zich te hechten aan hun leven,
vanwege hun gelofte anderen te helpen zonder eigenbelang
– ik spreek nu over hun mededogend optreden.

Als ik hun verdiensten jaar in jaar uit bleef schilderen,
zou dat lijken op een druppel schenken in de oceaan,
zo weergaloos, zo onvergelijkbaar is hun innerlijke adel
– dankzij Boeddha’s inspiratie kan ik dit hier schetsen.

 

Bron: Cleary, Thomas: The Flower Ornament Scripture; a translation of the Avatamsaka Sutra.
Boston 1993, p. 1111.

 

 

Meditatie-metafoor (artikel)

 

vervreemding-vervulling

 

Moedinwaarts beweegt het doel, doelinwaarts beweegt de moed.
(Paul Celan)

 

• AARDE
…Je kruipt onder de huid van je lijf en voelt meteen de vleesvracht met zijn ontelbare krioelende cellen. Wat je hier aantreft is zuivere universumwerking.

• WATER
…De constante eb- en vloed-beweging van de adem stuwt van achter naar voren door je lichaam heen; je leunt pontificaal in de branding van de schepping en laat elke uitademing wegvloeien naar het strand van de wereld.

• VUUR
…Een brede, onbelemmerde uitwisseling doorstroomt en omgeeft je: aardse warmte (roodkleurig) en hemels licht (witkleurig). Je lijf voelt zacht en open, als het weefsel van een lotusbloem.

 • LUCHT
…Het is alsof de compressie of vacuumwerking van leegte zich hier kenbaar maakt als een spontane, kosmische tocht die alle leven naar binnen zuigt, inclusief licht en warmte.

• RUIMTE
…De puurheid en echtheid van deze beleving schenkt diep vertrouwen.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Tien principes van Zen-meester Torei


Torei (1721–1792), leerling van Hakuin

Als het om transcendentie gaat:
wie gaat het werkelijk ter harte?

Dit zijn de tien principes waarmee leerlingen hun geest kunnen scholen;
onderzoek ze grondig, alsjeblieft:

  1. Gelofte van mededogen – diep en betrokken
  2. Wilskracht – met hart en ziel
  3. Vermogen tot aandacht – breed en ruim
  4. De spiegel van wijsheid – groot en helder
  5. Besef van je ware aard – transcendentie realiseren
  6. Consequente toepassing – lucide en stabiel
  7. Zelfzuchtige emoties – neem afstand
  8. Wereldlijke ideeën – laat los
  9. Spijtbetuiging – oprecht en doorleefd
  10. Twijfel – grondig en secuur

Toets je eigen geest voortdurend aan deze tien principes.
Als je deze tien principes kunt vertrouwen en ze in praktijk kunt brengen, zul je alles kunnen realiseren – alsof je op je gemak wijst naar de palm van je hand.
Enkel dankzij het zien van hun ware aard bereiken alle boeddha’s ware verlichting en ondersteunen zij bodhisattva’s; daarom moet je op de eerste plaats inzicht krijgen in je ware aard.

Bronnen:
Cleary, Thomas: The Undying Lamp of Zen; The Testament of Zen Master Torei. Boston 2011
Torei, Enji: Discourse on the Inexhaustible Lamp of the Zen School. London 1996