Tien principes van Zen-meester Torei


Torei (1721–1792), leerling van Hakuin

Als het om transcendentie gaat:
wie gaat het werkelijk ter harte?

Dit zijn de tien principes waarmee leerlingen hun geest kunnen scholen;
onderzoek ze grondig, alsjeblieft:

  1. Gelofte van mededogen – diep en betrokken
  2. Wilskracht – met hart en ziel
  3. Vermogen tot aandacht – breed en ruim
  4. De spiegel van wijsheid – groot en helder
  5. Besef van je ware aard – transcendentie realiseren
  6. Consequente toepassing – lucide en stabiel
  7. Zelfzuchtige emoties – neem afstand
  8. Wereldlijke ideeën – laat los
  9. Spijtbetuiging – oprecht en doorleefd
  10. Twijfel – grondig en secuur

Toets je eigen geest voortdurend aan deze tien principes.
Als je deze tien principes kunt vertrouwen en ze in praktijk kunt brengen, zul je alles kunnen realiseren – alsof je op je gemak wijst naar de palm van je hand.
Enkel dankzij het zien van hun ware aard bereiken alle boeddha’s ware verlichting en ondersteunen zij bodhisattva’s; daarom moet je op de eerste plaats inzicht krijgen in je ware aard.

Bronnen:
Cleary, Thomas: The Undying Lamp of Zen; The Testament of Zen Master Torei. Boston 2011
Torei, Enji: Discourse on the Inexhaustible Lamp of the Zen School. London 1996

 

 

Onze vier doodsheden – ego’s omvang (artikel)

vier doodsheden of Mara's

Zen is meer dan alleen maar oefenen.
(Shunryu Suzuki roshi)

Een van de meest basale onderrichtingen, terug te vinden in vrijwel alle wijsheidstradities, luidt: wil je jezelf definitief leren kennen, onderzoek dan je sterfelijk-zijn.

Dit advies is niet bedoeld als een recept voor depressiviteit; de bekende spreuk “Memento mori” (“Gedenk het sterven”) is geen domper op onze levensvreugde – vreugde en ernst zijn van oudsher vrienden – maar een welbewuste aansporing om de mogelijkheden van je leven serieus te nemen en de zin en waarde ervan volledig recht te doen.

Diezelfde intentie had Boeddha toen hij zijn toehoorders steeds opnieuw eraan herinnerde: “Al wat ontstaat is vergankelijk; staar je niet blind op alle dingen, maar gebruik ze juist om wakker te worden.”

Sterfelijkheid is ons grootste probleem, moeilijker nog dan eenzaamheid of verveling. Maar we beseffen niet hoe belangrijk het is om er serieus naar te kijken, en áls we dat al doen, valt het ons moeilijk er iets van te begrijpen of er een zin aan te geven. Dit gegeven op zich al, zegt dat hier het nodige is te vinden aan helderheid en kracht. .

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Noodzaak (artikel)


Illustratie: hermitage van de Ierse heilige Columbanus (bron)

De geest is zodanigheid, werkelijkheid;
het is de essentie van alle verschijnselen en maakt ons alle illusies duidelijk.
(De kracht van vertrouwen)

Alle geestelijke onderzoek en beoefening, welke vorm het ook aanneemt en in welke traditie het ook plaatsvindt, komt voort uit een grondmotief dat aan het bestaan zelf raakt.
Dat maakt de wijsheidsweg zo waardevol: we komen er volledig door tot leven.

Zolang ik genoegen neem met afgeleide, niet per se noodzakelijke motieven om mijn bestaan mee te vullen of zelfs op te fleuren, zal ik noodgedwongen ook weer teleurgesteld of gefrustreerd raken.
Dat heeft twee redenen: de halfzachte aanpak van mijn leven genereert allerlei bij-effecten die elk op zich weer complicaties veroorzaken.
En ten tweede: de definitieve oplossing blijft door al mijn geaarzel nog steeds uit beeld, en met elke portie uitstel-karma raak ik er zelfs nog verder van verwijderd.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Over de dood (artikel)


Illustratie: Boeddha overwint de verleidingen en bedreigingen van de dood (Mara’s dochters en demonen).
(bron: exoticindiaart.com)

Een volledig inzicht in geboorte en dood:
dat is de centrale kwestie voor elke dharma-beoefenaar.
(Dogen Zenji)

We ontlenen substantie aan de dood – of andersom: de dood verleent ons substantie.
Dat is het antwoord van de meesten van ons als we stilstaan bij onze eigen sterfelijkheid: “Eruit halen wat erin zit; zorgen dat je iets wezenlijks nalaat.”
Voor wie niet meteen zo dynamisch reageert is er de glijdende schaal van onduidelijkheid, desillusie, materialisme, cynisme, zinloosheid.

Maar hoe je dit ook ervaart en welk commentaar je ook geeft: de dood is een fysiek feit waar we als mensen allemaal mee te maken hebben. Dat niet alleen: het gezag ervan is ook nog eens groter dan ons eigen wilsvermogen.
We kunnen de dood niet kiezen of uitstellen, tenzij schijnbaar en kunstmatig: elk moment kan het einde van ons leven zich aandienen.
Je zou zelfs kunnen beweren dat de dood, als beheerder van ons leven, de macht heeft te bepalen welke fluctuerende mate van gezondheid we bezitten, welke mentale weerbaarheid, welke identiteit.
Met andere woorden: de dood bepaalt de marge van ons leven; we bestaan binnen de dood.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Karma-Zen en Dharma-Zen (artikel)

All the teaching is just within yourselves, not without.
The spirit that started Buddhism is the spirit to solve everything as your own problem.
(Shunryu Suzuki roshi)

Onze individuele bevrijding uit de karmische verdwazing correspondeert met allerlei maatschappelijke faciliteiten; zij fungeren als instrument en expressie van onze leerweg. Door de eeuwen heen zijn er ontelbare tradities, centra en groepen ontstaan waar de dharmische kern van ons bestaan onderzocht en beoefend wordt.
Spiritualiteit is een vitale, maar relatief verborgen en anoniem functionerende voedingsbron.

Het doel van de wijsheidsweg is verwerkelijking van ons menselijk potentieel, door middel van het overwinnen van alle conditionering. Wijsheid, liefde en kracht openbaren zich in ons naarmate we korte metten maken met wens, woede en waan.
Je zou kunnen zeggen: een verkeerd hanteren van de natuurlijke totaliteit van ons geest-adem-lichaam veroorzaakt verkramping en misverstand; het herstellen van een juist verband in ons bestaan zorgt voor een integrale zelfbeleving, inclusief een mededogende omgang met onze omgeving.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

30 meditatiemotto’s


Foto: Busyboo

  • het leven is groter dan ikzelf
  • leun in de branding van de schepping
  • ontspannen is vertrouwen schenken
  • ga zitten via lichaam, adem, geest
  • juist motief leidt tot juiste methode
  • drie dimensies: zuiver, groot, open
  • niets wordt geboren of ontstaat echt
  • het leven stroomt van binnenuit
  • er is nergens hier een ik te vinden
  • uitdrukking geven aan ware aard
  • eenvoud: alles is eenheidsverband
  • niet denken maar aandacht schenken
  • beleving, in plaats van beeldvorming
  • raak vertrouwd met het onbekende
  • de volheid van niets nodig hebben
  • hartsbewustzijn is concrete substantie
  • vóór de woorden werking voelen
  • de aard van mysterie is als ruimte
  • waarheid beweegt nergens
  • intentie wekt direct expressie
  • onvoorwaardelijkheid hier en nu
  • dharma integreert ook karma
  • intrinsieke goedheid heerst
  • zelfs het loslaten nog loslaten
  • cirkel zijn zonder naad of rand
  • niks te verwerven of te verliezen
  • niemand kan dit voor mij doen
  • alle leven wordt nu geademd
  • waardering voor het onderricht
  • vrede, vrijheid en vreugde

 

sluiting

De kracht van vertrouwen (toelichting)

Uitleg tijdens het verdiepingsweekend van 10-12 februari 2017 over “De kracht van vertrouwen” (Mahayana-shraddhotpada-shastra; The awakening of faith), een klassiek geschrift uit het Chinees boeddhisme van de 6e eeuw, toegeschreven aan Asvagosha.

Meer info: http://stiltijdharma.nl/2016/de-kracht-van-vertrouwen/

 

sluiting

Dharmium-netwerk: wijsheid als identiteit (artikel)

dharmium-visieperspectief
    > HIER een grotere afbeelding

De levende stroom die ons innerlijk verlicht, soms stilletjes en soms stralend, is dharmium: de meest wezenlijke substantie voor onze identiteit, het grondelement van de menselijke geest.
Voelen we deze verfijnde stroom niet, dan wanen we ons geïsoleerd, incompleet en behoeftig. Maar maken we ons – via vertrouwen en discipline – ontvankelijk voor de aanwezigheid ervan en voor het gevoed worden erdoor, dan ontvlamt niet alleen betrouwbare echtheid en hartskwaliteit in onszelf, maar dan gaan we ook ervaren hoe er een heilige verbondenheid heerst in alle leven.

Dharmium-wijsheid gegoten in een netwerk-structuur bekrachtigt en faciliteert onze innerlijke groei op een heel organische manier.
Verticaal worden we erdoor gezuiverd en bekrachtigd, via onderricht en meditatie; horizontaal worden we verder gefaciliteerd in onze rijping via een toenemend vermogen om alle beschikbare materialen en methodes efficiënt te benutten in elke situatie.

> HIER het volledig artikel <

Relevant citaat uit recent interview met Pankaj Mishra, auteur van Age of Anger, A History of the Present (De Groene, 1 maart 2017)

Ziet u politici die de ban van angst en woede kunnen doorbreken? En hoe dan?
‘Ik denk dat we de woede die we voelen niet in politieke termen kunnen doorgronden. Politici – maar ook intellectuelen, journalisten, academici – hebben de laatste drie decennia de simplistische ideologie van de vrije markt als grote goedmaker omarmd, en nu we over meer dan welvaart moeten praten missen we de juiste woorden. Ik ben ervan overtuigd dat we een oud vocabulaire moeten terugvinden, en moeten spreken over dingen als de menselijke ziel. Niemand praat nog over spiritualiteit in het openbaar – dat doe je maar thuis, als niemand meeluistert – maar dat is een grote fout. Deze crisis die we nu meemaken toont ons dat de mens zich door veel meer laat leiden dan hyperrationele argumenten over economische groei. De mens streeft naar waardigheid, de menselijke ziel voedt zich niet met financiële plaatjes. De enige publieke figuren die daar nu over durven te praten zijn de paus en de dalai lama. Pas als politici durven te spreken over vragen als “wat maakt ons een mens?” zullen ze in staat zijn onze woede te temperen.’

sluiting

De familie Oogwenk (artikel)

Alle oprechte dharma-beoefenaars behoren tot het oude, edele geslacht van de familie Oogwenk. Het heraldisch wapen van dit geslacht bestaat uit een gestyleerde wimper, met daaronder de spreuk: “Zie het onzichtbare”. Onze familienaam is ooit gekozen als verwijzing naar de “ondraaglijke lichtheid” van dit menselijk bestaan.

Wijsheidswerkers zijn als bladeren, als een bloesem die zich bewust lichtjes laat vallen in het stromend water. In een oogwenk laat je de tak los, in een oogwenk raak je het water – heel het leven speelt zich af in een oogwenk.
Het Zen-onderricht geeft aan hoe feitelijke verlichting steeds plaatsvindt “in een oogwenk.”
Maar goed beschouwd is dit niets bijzonders; in feite is het juist de normale aard van ons bestaan: verlichting vindt voortdurend plaats, is permanent gaande, en we leren steeds beter de aard van dit leven op de juiste manier te beleven en te waarderen.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Behoeden en bemoedigen


(bron afbeelding Manjushri: www.kechara.com)

Boeddha’s wijsheid behoedt en bemoedigt elke bodhisattva, of je nu zojuist begonnen bent of voorgoed het dharmapad beoefent.
Vanuit onszelf geformuleerd: waarheidsbesef zorgt ervoor dat we niet ondermijnd of ontmoedigd worden.

Het onderricht erkent het gevaar van ondermijning. We kunnen verzwakken door eigen blindheid, zoals twijfel, hebzucht, tegenzin en door de vele karmische hindernissen (klesha) die zo moeilijk te beteugelen zijn. Onderricht en oefening behoeden ons voor verdwazing door in ons hart een verbinding te blijven aanreiken met oprecht, betrouwbaar leven, dus met hartskwaliteiten als rust, helderheid, liefde.

Dit is het shunyata-aspect van bodhicitta (verlichtingsbesef): leegte (shunyata) is de vormloze puurheid van ons hart die ons behoedt dankzij de werking van onze boeddhanatuur.

Daarnaast zijn leergierige bodhisattva’s gebaat bij bemoediging in het aangaan van allerlei vormen van lijden en moeite. We worden aangespoord om inzet te oefenen, bereid te zijn belangeloos te blijven en geen willekeurige of arrogante grenzen te trekken. In het beoefenen van alle tien paramita’s kunnen we af en toe ontmoedigd raken, omdat de onvoorwaardelijke aard van de weg ons nog niet voldoende vertrouwd is.

Dit is het upaya-aspect van bodhicitta: we bekwamen ons in het hanteren van heilzame, bevrijdende instrumenten (upaya), ten dienste van alle wezens.

Dankzij dit behoeden en bemoedigen groeien we richting bevrijding.
Onophoudelijk ontvangen we deze kracht, vergelijkbaar met onze adembeweging, als een intieme universummassage:

  • inademing = kracht krijgen, behoed worden
  • uitademing = kracht schenken, bemoedigen

Laat Manjushri de levende blijk zijn van dit vermogen.
Met het tweezijdig zwaard geeft hij uitdrukking aan zijn meesterschap in het geven en nemen:

  • wegsnijden van invulling (karmische conditionering)
  • opensnijden van bedoeling (dharmisch potentieel)

“It is rare, Bhagavan, most rare, indeed, Sugata, how the Tathagata, the Arhat, the Fully-Enlightened One
blesses fearless bodhisattvas with the best of blessings.
And it is rare, Bhagavan, how the Tathagata, the Arhat, the Fully-Enlightened One
entrusts fearless bodhisattvas with the greatest of trusts.”

(Red Pine: The Diamond Sutra; the perfection of wisdom. Washington 2001, p. 2)

 

sluiting