Onze vier doodsheden – ego’s omvang (artikel)

vier doodsheden of Mara's

Zen is meer dan alleen maar oefenen.
(Shunryu Suzuki roshi)

Een van de meest basale onderrichtingen, terug te vinden in vrijwel alle wijsheidstradities, luidt: wil je jezelf definitief leren kennen, onderzoek dan je sterfelijk-zijn.

Dit advies is niet bedoeld als een recept voor depressiviteit; de bekende spreuk “Memento mori” (“Gedenk het sterven”) is geen domper op onze levensvreugde – vreugde en ernst zijn van oudsher vrienden – maar een welbewuste aansporing om de mogelijkheden van je leven serieus te nemen en de zin en waarde ervan volledig recht te doen.

Diezelfde intentie had Boeddha toen hij zijn toehoorders steeds opnieuw eraan herinnerde: “Al wat ontstaat is vergankelijk; staar je niet blind op alle dingen, maar gebruik ze juist om wakker te worden.”

Sterfelijkheid is ons grootste probleem, moeilijker nog dan eenzaamheid of verveling. Maar we beseffen niet hoe belangrijk het is om er serieus naar te kijken, en áls we dat al doen, valt het ons moeilijk er iets van te begrijpen of er een zin aan te geven. Dit gegeven op zich al, zegt dat hier het nodige is te vinden aan helderheid en kracht. .

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Noodzaak (artikel)


Illustratie: hermitage van de Ierse heilige Columbanus (bron)

De geest is zodanigheid, werkelijkheid;
het is de essentie van alle verschijnselen en maakt ons alle illusies duidelijk.
(De kracht van vertrouwen)

Alle geestelijke onderzoek en beoefening, welke vorm het ook aanneemt en in welke traditie het ook plaatsvindt, komt voort uit een grondmotief dat aan het bestaan zelf raakt.
Dat maakt de wijsheidsweg zo waardevol: we komen er volledig door tot leven.

Zolang ik genoegen neem met afgeleide, niet per se noodzakelijke motieven om mijn bestaan mee te vullen of zelfs op te fleuren, zal ik noodgedwongen ook weer teleurgesteld of gefrustreerd raken.
Dat heeft twee redenen: de halfzachte aanpak van mijn leven genereert allerlei bij-effecten die elk op zich weer complicaties veroorzaken.
En ten tweede: de definitieve oplossing blijft door al mijn geaarzel nog steeds uit beeld, en met elke portie uitstel-karma raak ik er zelfs nog verder van verwijderd.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Over de dood (artikel)


Illustratie: Boeddha overwint de verleidingen en bedreigingen van de dood (Mara’s dochters en demonen).
(bron: exoticindiaart.com)

Een volledig inzicht in geboorte en dood:
dat is de centrale kwestie voor elke dharma-beoefenaar.
(Dogen Zenji)

We ontlenen substantie aan de dood – of andersom: de dood verleent ons substantie.
Dat is het antwoord van de meesten van ons als we stilstaan bij onze eigen sterfelijkheid: “Eruit halen wat erin zit; zorgen dat je iets wezenlijks nalaat.”
Voor wie niet meteen zo dynamisch reageert is er de glijdende schaal van onduidelijkheid, desillusie, materialisme, cynisme, zinloosheid.

Maar hoe je dit ook ervaart en welk commentaar je ook geeft: de dood is een fysiek feit waar we als mensen allemaal mee te maken hebben. Dat niet alleen: het gezag ervan is ook nog eens groter dan ons eigen wilsvermogen.
We kunnen de dood niet kiezen of uitstellen, tenzij schijnbaar en kunstmatig: elk moment kan het einde van ons leven zich aandienen.
Je zou zelfs kunnen beweren dat de dood, als beheerder van ons leven, de macht heeft te bepalen welke fluctuerende mate van gezondheid we bezitten, welke mentale weerbaarheid, welke identiteit.
Met andere woorden: de dood bepaalt de marge van ons leven; we bestaan binnen de dood.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Impressies oefenperiode voorjaar 2017

HIER vind je de verslagen van de afgelopen oefenperiode (10 weken), voorjaar 2017.
Enkele citaten alvast:

  • Op sommige momenten en in sommige gesprekken kon ik het verder scheuren van de ego-jas bijna horen.
    En zo behulpzaam: hoe verder je opent en zakt, hoe beter het onderricht je kan bereiken, en hoe liever je dat weer toelaat.
  • Ook weer diezelfde actieve component die zorgt dat je goed in het moment blijft en de verbinding bediend, of weer opnieuw opzoekt als hij verloren gaat.
    Hard werken, sjiek om te doen! Goh, ik word nog eens echt enthousiast 😉
  • Ondanks alle onrust en moeite in m’n leventje gedurende de hele oefenperiode, voelde deze gelegenheid toch als een kostbaar geschenk.
  • Is dat wat men “de bedoeling” noemt? Is dat wat men bedoelt met  “volg de Dharma en je zult verzorgd worden”?
    Dat geeft vertrouwen.
  • Het was fijn om de vrijheid te voelen dat alles bevraagd kan worden.
    Die vrijheid is voelbaar door het besef dat we op hartsniveau wezenlijk hetzelfde zijn.
  • Telkens terug naar de adem, telkens terug en luisteren naar mijn eigenlijke opdrachtgever, het leven.
    En dan af en toe een glimp hoe fijn het kan zijn om de dingen neutraal te verzorgen en te waarderen.

 

 

Karma-Zen en Dharma-Zen (artikel)

All the teaching is just within yourselves, not without.
The spirit that started Buddhism is the spirit to solve everything as your own problem.
(Shunryu Suzuki roshi)

Onze individuele bevrijding uit de karmische verdwazing correspondeert met allerlei maatschappelijke faciliteiten; zij fungeren als instrument en expressie van onze leerweg. Door de eeuwen heen zijn er ontelbare tradities, centra en groepen ontstaan waar de dharmische kern van ons bestaan onderzocht en beoefend wordt.
Spiritualiteit is een vitale, maar relatief verborgen en anoniem functionerende voedingsbron.

Het doel van de wijsheidsweg is verwerkelijking van ons menselijk potentieel, door middel van het overwinnen van alle conditionering. Wijsheid, liefde en kracht openbaren zich in ons naarmate we korte metten maken met wens, woede en waan.
Je zou kunnen zeggen: een verkeerd hanteren van de natuurlijke totaliteit van ons geest-adem-lichaam veroorzaakt verkramping en misverstand; het herstellen van een juist verband in ons bestaan zorgt voor een integrale zelfbeleving, inclusief een mededogende omgang met onze omgeving.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Vuur en water (model)

vuur en water

 

Onderrichtingen van Morihei Ueshiba (uit de aikido-traditie):

Er is één grote bron die het functioneren van dit universum mogelijk maakt. 
Die ene bron genereert alle levenskracht via de interactie van hemels vuur en aards water. 
Het functioneren van ons lichaam en onze geest is afkomstig van die bron. 
Ons huidig bestaan brengt zo de kernprincipes van dit universum tot uitdrukking. (S. 88)

Hemel en aarde zijn bezield en alle dingen worden geboren via de interacrie van vuur en water. 
De menselijke adem is de adem van hemel en aarde. (S. 103)

Op het kruispunt van water en vuur bevindt zich “de zwevende hemelbrug”. 
Op die plek komen de verticale en horizontale dimensies van de wereld samen. (H. 50)
Als mens moeten we staan in het centrum van de zwevende hemelbrug. (H. 37)

De innerlijk geest communiceert met het hemelse [het transcendente];
het uiterlijk lichaam communiceert met het aardse [het zintuiglijke]. (H. 70)

Uit de onvoorstelbare kracht van de interactie tussen water en vuur is dit zonnestelsel voortgekomen. (S. 44)
Die wrijving tussen water en vuur activeert leven. (S. 66)
Zelfs in het kleinste element is er die interactie van water en vuur; het hele universum is de stolling van water en vuur. Uit die interactie ontvangen we een grote, intense, transformatieve, diamant-achtige kracht. (S. 104)

 

S = Ueshiba, Morihei: The secret teachings of Aikido. Tokyo 2007
H = Ueshiba, Morihei: The heart of Aikido. Tokyo 2010

 

> HIER pagina met alle modellen

 

sluiting

Stiltijding nummer 14

Nummer 14 van Stiltijding, een halfjaarlijkse publicatie, is verschenen.
Naar deelnemers, donateurs en abonnees is een gedrukt exemplaar verzonden.

stiltijding-14-cover

Klik op afbeelding voor de pdf versie [17 mb]

INHOUD:

  • Onzichtbaar hartswerk – column
  • Thuis in transcendentie; in gesprek met Ad – door Birgitta Putters
  • Hoor – expressie-lied
  • Ontvorming – door Yvonne Stamps
  • Als een lichtval – door Maurice Schelling
  • In het voorbijgaan – door Dharmoebe
  • In dialoog met Huangpo – door Roeland Gordijn
  • Boeken – nieuwe aanwinsten
  • Bewustzijnsgewoel – door Marc van Kuijk
  • De kracht van vertrouwen – fragment uit een klassieke Mahayana-tekst
  • Droomstaat – door Dave van Slijpe
  • Leren leunen – door Laura Haast
  • De bewuste leerling – didactiek
  • Eindeloos – doodsgedicht

Op papier is de Stiltijding nog fijner lees- en beleefbaar.
Ben je geen deelnemer bij Stiltij maar zou je wel de Stiltijding willen ontvangen, dan kun je deze bestellen via Limboeddha
Je kunt ook abonnee worden voor € 10,- per jaar; dan steun je het verschijnen van dit magazine.

HIER het Stiltijding-archief met alle verschenen edities.

 

De drie actieradii (model)

drie actieradii
      >HIER een grotere afbeelding

De onderzoeker gaat horizontaal op zoek naar waarheid: “Van de wereld, via de berg (innerlijkheid), terug naar de wereld.”
Op zoek naar jezelf, oriënteer je je op innerlijkheid. Vorderend naar de kern besef je: ik moet mijn egoïsme oplossen. Dus trek je je vervolgens terug op de berg voor een verticale (karmische) correctiefase: je laat je zakken in het zuiverend, vulkanisch vuur van de oefentrechter.

Aangekomen op de bodem is de grofste zuivering gerealiseerd en kun je de concrete wereld van zintuiglijkheid nu harmonisch gaan integreren; dit is het begin van je horizontale (dharmische) bloeifase.
In dit verloop van de wijsheidsweg zijn er twee momenten te herkennen van opnieuw beginnen, of van serieus beginnen: aan het begin van de verticale correctiefase waar de onderzoeker een serieus begin maakt van zijn of haar beoefenaarschap, en aan het begin van de horizontale bloeifase waar de beoefenaar serieus begint als bodhisattva.

De grondstructuur van dit complete model van de oefenweg wordt gevormd door de horizontale en de verticale dimensies.
De horizontale lijn verbeeldt het volledig ontwikkelingsverloop van de wijsheidsweg, te beginnen bij de prille onderzoeker en eindigend bij de bewuste bodhisattva.
De verticale dimensie wordt bepaald door het drievoudig zakken in de oefentrechter, een metafoor voor het vorderen van de onderzoeker in zijn of haar overwinnen van de basisconditioneringen (wens, woede en waan).

In het centrum van dit model vindt er een belangrijke ommekeer plaats: het is het landingspunt op de bodem van de trechter, waar de beoefenaar definitief verbinding maakt met zijn of haar dharmapotentieel.
Dit is het moment waar het geloof in en de bedoeling van verwerkelijking echt in ons ontbrandt: het ontwaken van bodhicitta, het besef (citta) van verlichting (bodhi).

Vanaf nu start het bodhisattva-traject, in eerste instantie op intentie-niveau (aspiratie-bodhicitta) en in een kleinschalige actieradius, maar toenemend ruimer en intensiever (applicatie-bodhicitta), tot aan de uiteindelijke bloei van onvoorwaardelijke kwaliteit die de rijpe bodhisattva kenmerkt (absolute bodhicitta).
Dit traject waarop de bodhisattva opereert is, net als bij de oefentrechter, te verdelen in drie stadia die steeds ruimere en veeleisender werkterreinen beslaan, zowel innerlijkheid als zintuiglijkheid omvattend.

Waar de oefentrechter ons bevrijdt van de suggestieve behoeftigheid van wens, woede en waan, daar schenken ons de drie actieradii de reële vervulling van kracht, meditatie en wijsheid.

 

> HIER pagina met alle modellen

 

sluiting