Proeven van dharmium (17-07-06)

stiltijdharma-111Audio van meditatie-overleg, opgenomen op donderdag 6 juli 2017.
Thema: waarheidswerking of innerlijke kwaliteit is heel nuchter en concreet spul (dharmium).

Het ik is een grote hindernis dat zichzelf steeds verkeerd beschouwt. Het is een bedrieger die verhalen vertelt en wacht op de ontknoping. Zet daar een streep onder en zoek aansluiting bij fundamentele goedheid: de context van de dharmasfeer waarin alles plaatsvindt, ook alle moeite die ontstaat.

De werkelijkheid (dharma) is ons voortdurend aan het bevrijden en wij kunnen dat steeds faciliteren en uitdrukken. Wat hier gaande is, is niet problematisch maar bevrijdend! De bevrijdende houding van jezelf is: actueel zuiver blijven, dat wil zeggen: geen nieuw karmazaad creëren door weg te wijken, maar erbij blijven. Eerlijk en licht, alles serieus nemen. Dat is de bodhisattva-houding: wijsheid = in verbinding blijven, en mededogen = alles recht doen.

Bodhisattvaschap en alle kwaliteiten zijn wezenlijk geen proceselementen. Je moet begrijpen wat het is, dan kun je het pas belichamen. Een notie van urgentie helpt daarbij; urgentie heeft met liefde te maken, het is de noodzakelijkheid van de dharma. De dharma werkt instant, continu, overal. Alles wordt liefdevol verzorgd.

Dharmium is een neologisme, een naam voor waarheidswerking. Waarheid (dharma) is de grondsubstantie van wat we zijn, de essentie van de werkelijkheid die hier en nu overal plaatsvindt. Geen moraal of conceptualisatie, maar levende, alles bepalende kracht. Ieder van ons belichaamt, ademt en beleeft dit, en het oefenen en onderzoeken ervan zal de verwarring hierover oplossen.

 

Suzuki-roshi, dharmapraat aug. 1965 (audio)

Even though you compare various religions and you take good points of, points from various religions, but if you seek for too much honey from various flowers, which is not necessary for you, you will be spoiled by honey.

A little bit honey is enough for us. There is no need to be greedy. If it is true, a little bit [of] truth… a faint idea of truth is enough. And you should completely devote yourself to the truth you have, you, you saw, completely. Then you will find out the true meaning of the truth. It is not matter of which is good or bad.

It is matter of whether you devote yourself to the truth completely or not.

 

HIER het vervolg van de tekst… (pdf)
(met dank aan Cuke.com en San Francisco Zen Center)

 

sluiting

Hoor (audio)

Laat me samen met alle wezens
de ware dharma hier horen
nu en in al wat zich manifesteert

Laat dit luisteren naar de dharma
nergens leiden tot twijfel en
grondig ontkrachten wantrouwen en waan

Laat ontmoeting met de dharma
mij de wereld doen vergeten en
vredig vertrouwd zijn met wijsheidskracht

Laat ik samen met de aarde
en de ontelbare levensvormen
in volheid ontwaken op dit edele pad.


Een basisgelofte voor het wekken van bodhicitta, door Zen-monnik Dogen Zenji in zijn Shobogenzo.
Bronnen: Tanahashi, K. [ed.]: Treasury of the true Dharma eye; Zen master Dogen’s Shobo Genzo. Boston 2010, p. 90 & Nishijima, Gudo & Cross, Chodo: Master Dogen’s Shobogenzo; book 1. Tokyo 1997, p. 76.

Vertaling en muziek: Stiltij.

sluiting

Zadem (audio)

(Dit lied is ontstaan tijdens de retraite van 13 t/m 17 maart jl.)

Refrein:
Dit hart warmt het weefsel, verstard en vervreemd,
wees zaad van bevrijding, in adem geheeld.

Lang al heb ik zand in mijn ogen, gedogend dat het licht hier verdween,
mijn hart bijna dicht blijft me steeds porren, sta op en zie hoe je voor mij kiezen kan.

De barst doet geen recht aan de krachtige houtnerf, kap de boom en vertrouw op de grond,
dor en versteend wens ik versmelting, zie velden van bloemen worden tot bos.

Vele vertakkingen wekken verwarring, wortels vergetend de aders geen sap,
ik wil een levende, schenkende, dragende kracht zijn, laat het zaadhart me leiden naar heiliger grond.

(Zadem = “zaad-adem”; HIER een pdf.
Tekst en muziek: Stiltij)

sluiting

De wereld en de weg (17-03-12)

stiltijdharma-111Audio van meditatie-overleg, opgenomen op zondag 12 maart 2017.
Thema: wijsheid schenkt diepgang en laat je je kleinheid overwinnen.

Er is momenteel veel aanbod van spiritualiteit. Hoe kom je tot een goede selectie? Ben jij een consument die door de markt wordt bewerkt of ben je daar vrij van en zoek je de meest efficiënte weg naar wijsheid? In oosterse wijsheidstradities zijn jnana en bhakti (wijsheid en mededogen) elementen die helder en duidelijk gehanteerd worden. Hier in het Westen ontstaat snel verwarring m.b.t. mededogen. Het neigt gemakkelijk naar energiewerk en daarmee naar verbeeldingskracht, creativiteit e.d. Het mist de diepte van wat liefde echt is. Bovendien gaat het ik gemakkelijk aan de haal met wijsheid en mededogen: in plaats van dat het ik beseft wetmatigheden slechts te beheren, eigent het ze zich toe.

Wil je met de wetmatigheden (wijsheid) samenvallen, of is het belangrijker voor je dat je je prettig voelt? Bij dit laatste lijkt het of je voor jezelf kiest, maar niets is minder waar. Want wat stel je voor als zelfgemaakte identiteit? Via wijsheid echter kom je in diepgang terecht en kan er een kracht, die je ego juist overstijgt, vrij spel krijgen. Het is een hardnekkig misverstand dat ‘als ik me goed voel, ik helemaal mezelf ben’. Sta er eens bij stil dat alleen al het bezig zijn met hoe je je voelt, wijst op een behoefte in je, eigenbelang dus.

De remedie is altijd: loslaten. Maak je vrij van een verkeerd vastzitten. Dit niet alleen in relatie tot anderen, maar ook in relatie tot je eigen geest, je eigen gedachten en oppervlakkig beleefspul. Onthecht je. Wat is nou eigenlijk van jou? Is je lichaam van jou? Dat is een verkeerd idee. Zie je dat je jezelf wat wijs maakt? De belichaming van je (on)bewuste belangen is de oorzaak van alle pijn. Niet alleen voor jezelf maar ook voor anderen. Ontstaat er nu schaamte in je? Wil je er echt vanaf? Wat is het je waard?

Pas als je alles loslaat, alle functionaliteit, alle hechting aan vormen en betekenissen, pas dan kun je de eenzaamheid, sterfelijkheid en zinloosheid ten volle gaan voelen. Dan ontstaan vragen zoals: wat is leven en dood, wat is de zin van mijn bestaan? Pas op dat je dergelijke vragen niet vanuit je kleinheid stelt, maar vanuit je hart. En blijf bij je hart zodat het antwoord daarvandaan kan oprijzen.

De weg bewandelen speelt zich af op hartsniveau. Daar is werkspul (liefde) aanwezig dat jij zomaar geschonken krijgt! Het is zo vervullend dat je geen processpul meer nodig hebt. Hoe vreugdevol is dat! Kun je die vreugde voelen? Of strand je in de moeite van karma, in je eigen psychische en emotionele ladingen die je overal aan toekent? Mocht dat zo zijn, besef dan dat de vreugde en de moeite van het bewandelen van de weg, losstaan van elkaar. Hang daarom je ik-verhaal aan de wilgen en zoek de intentievlam van je hart op. Blijf jezelf corrigeren, zodat je kunt kiezen voor waarheid.

 

Tweestromenland (17-01-05)

stiltijdharma-111Audio van meditatie-overleg, opgenomen op 5 januari 2017.
Thema: concreet integreren van innerlijkheid en uiterlijkheid (onze tweepoligheid).

Hoe kom je toe aan leren en genieten, beide aspecten?
Karma (conditionering) nodigt uit om van te leren, dharma (waarheid) om te dienen. Dharma kun je niet leren en toch is er de uitnodiging dit helemaal te belichamen, en wel zodanig dat er geen contrast meer is tussen karma en dharma. Alle wringen, pijn en behoeftigheid wordt dan in volheid aanvaard, begrepenen en vervangen. Het is meer de wonderlijke samenhang herkennen en aanvaarden tussen die twee.

Er is niet zozeer sprake van een conflict tussen karma en dharma, de wereld en de Weg, maar een eenzijdigheid en verstarring. We zijn gekanteld naar zintuiglijkheid, maar daarmee is dharma niet minder geworden. Als je beseft dat dit dus helemaal niet aangetast is en reeds volop draait, dan voelt dit alsof je met je wereldse oriëntatie geen recht doet aan de werkelijkheid. Er hoeft niets te worden verworven, je hoeft niet te hikken tegen iets onhaalbaars.

Oefenen is de uitnodiging om de werkelijkheid te normaliseren en niet zo raar te blijven doen. Zoek het intiem en dichtbij. Heb genoeg aan de volheid die je bent en zoek het niet in projecties om je heen omdat je dit niet in de gaten hebt. Het onderricht fluit ons terug uit de illusies, nodigt ons uit om te kijken naar binnen om te ontdekken hoe de volheid daar te vinden is. Dit stelt je in staat om alle condities efficiënt te hanteren.

Hoe breng je dit in de praktijk? Uit hoe je handelt, blijkt je besef. De toetsing van bevrijding zit aan de karmische kant: aan je dharmische handelen valt af te lezen dat je karma is vereffend. Weet hebben en oefenen zelfs is niet genoeg, als het in je handelen niet geïntegreerd is. Dat is waar het lijden ontstaat. Weet hebben van je heiligheid, verbondenheid met waarheidsbesef en liefde, terwijl dit in de wereld wordt gecorrumpeerd voor je gevoel.

Blindheid is de oorzaak van onze hechting aan het vormenspul. Er is niks verkeerd aan de verschijnselen, alles wat we meemaken, zelfs het denken. We kijken verkeerd en zien niet wat het wel is. Daarom: alleen door onthechting kan volheid van de dharma voelbaar gaan worden. Een eigen dominantie van innerlijkheid is de enige manier om evenwichtig om te gaan met de wereld. Ik moet meer dan 50% thuis zijn van binnen, dat is het begin van herstel. Is het percentage lager dan blijf je geïnfecteerd.

Stap aan jezelf voorbij, leer jezelf herkennen in de ander, heb oog voor het gemeenschappelijke. Zie dat iedereen verticaal wordt bewogen en horizontaal worstelt. Op een diep niveau hebben we allemaal te kampen met eenzelfde basisproblematiek: eenzaamheid, behoeftigheid, sterfelijkheid. En zie dat de aangeleerde compensatie hiervoor in het ik-verhaal ons nog verder isoleert.

Openheid naar anderen brengt ons verder naar binnen, paradoxaal genoeg. Voeling en tolerantie nemen door zo’n houding toe. Besef hiervan leidt tot instante verdieping.

Altijd 2 slagen:
1e) herken je de bedoeling, voel je het motief?
2e) maak je er werk van?
Het eerste is voorwaarde voor het tweede. Sla stap 1 niet te snel over, schiet niet te snel in de vorm. Het is niet zo 1-2-3 op de rit gezet. En stap 1 kun je telkens weer opnieuw maken, enthousiasme opbrengen voor de Weg. “Hoor je dat, mijn hartje, we kiezen voor liefde en nemen de dood op de koop toe.”

De angst vanuit de kleinheid voor de dood weerhoudt ons om te kiezen voor de Liefde en weerhoudt ons om de stolp van zelfzuchtigheid te doorbreken.

Onthechting is ontzettend moeilijk, alles loslaten 360 graden rondom en 100% gaan tot op de bodem… Maar de vrijheid en betrouwbaarheid die verscholen ligt achter de moeite van onthechten is het meer dan waard.

Je komt als beoefenaar aan echtheid toe in 3 stappen:
1) Uit de burgelijkheid: de conventie, moraal, de lafheid, de angst.
2) Naar een authentieker innemen van je bestaan als personage, herstel van rijpheid van het ik. Herstellen van het gezag. Tot leven komen.
3) En uiteindelijk gan zien dat de conventionele en vrije vormen van leven allebei niet in echtheid plaatsvinden. Zie de verraderlijkheid bij de voorgaande stap vanwege de toevoeging van het gemoed en verlevendiging, maar nog steeds kunstmatig. Zolang er sprake is van beoordeling en weging, is er behoeftigheid, de essentie van lijden.

Juist bezien maakt dit het je mogelijk in één verschuiving door te trekken naar de definitieve opstelling van het leven. Om te gaan onderzoeken: wat is wel betrouwbaar? Als je ophoud met maken en stilvalt weet je niet wat je doen moet. In de omgeving waar je je bevindt raak je uitgeschakeld als je niet draait. De vraag naar echtheid is een hele moeilijke. Je kunt je heel bedrieglijk echt voelen.

De diepte van je motief bepaalt de mate van je ontvankelijkheid en transformatiemogelijkheid. Als je motief oprecht is en zich voelbaar maakt aan de oppervlakte zodat het geraakt kan worden, kan snel van alles gebeuren. Als er een verborgen hartsmotief draait dat ingekapseld is in voorbehoud en angst en dan is het zeer de vraag of er iets mee gebeurt.

Het is niet ver weg. De kloppende aard van wie je bent kun je altijd overal inbrengen, je kunt er nou mee gaan werken. Alsof je de ramen openzet daarbinnen en de werkelijkheidsbries laat trekken door de voorraadschuur van verworvenheden, patronen en bezittingen. Laat de werkelijkheid je bewegen op momentniveau, het is geen paradigmaverschuiving. Een besef landt in je hart, daardoor verandert je leven, ga je ermee werken.

Als je echt geraakt bent door het gevoel van die innerlijke bloei of belevingskwaliteit zal dat permanent en in iedere situatie als spiegel gaan fungeren voor de momenten waarop je iets tegenkomt dat minder is. Dit is niet wat ik wil, want ik ken iets sjiekers. Stilvallen is het gevolg – plus, je geweten gaat je parten spelen. Daarom: je kunt het hierbij beter niet denken in termen van voor- of achteruitgang. We worden veel meer wakker voor wat er gaande is en krijgen oog voor de onzin die we hebben draaien. Vraag je af wat noodzakelijk is, niet wat er allemaal kan. Net als Boeddha die geen genoegen nam met alle rijkdom om hem heen en het achter zich liet op zoek naar iets waardevollers.

Je hebt een hele hoop kwaliteit en capaciteit maar laat je bepalen door condities, waardoor je vorstelijkheid aan duigen ligt. Het verheugen van het perspectief van het thuiskomen in jezelf is, als het goed is, groter dan de pijn van het vastzitten in de wereld. De pijnlijkheid is oppervlakkig, de dharma is diepgaand betrouwbaar, een constante klop aan de deur.

We zijn onderhevig aan twee krachten, zodanigheid en onwetendheid, die ons constant doorwasemen. De geest is een stroom van fijnste substantie met een verblindings- en een bevrijdingsvermogen. De mate van vertrouwen in de stroom van zodanigheid zal de stroom van onwetendheid stoppen, de basis van je oefenkwaliteit. Het is de bedoeling van ons mensen om dit op te lossen en doet een appel op onze volheid. De massiviteit van je verblinding is hoe je het ervaart, maar deze massiviteit is juist onderdeel van je verblinding. Dit komt door meting, een afgeleid geestelijk vermogen.

Het innemen van een intentie is veel kernachtiger. De werkelijkheid is nou gaande. Ik hang samen met de werkelijkheid, en niet zo zuinig. Je kunt ook een vat van illusies van jezelf maken. Ieder beeld van jezelf is een illusie. Ieder denkbeeld (vooral in meditatie zie je dat heel goed) is ventilatie en kun je loslaten. Condities en ideeën zijn een buffer naar de werkelijkheid. Laat de diepte van wijsheid en liefde toe in het moment. Zie dat alles uiteindelijk wegvalt – ideeën, illusies, houvast – en er werkelijkheid overblijft. Wat zou je dan nog veel inzetten op dat eerste?

Veel mensen beweren het tegendeel: waarheid is een ilusie, kom liever op voor jezelf. Dan is dus de vraag: hoe staat het intussen met jou? Heb jij al een keus gemaakt? Zolang de vraag naar wat werkelijk is, de waarheid of de wereld, onbeantwoord blijft, hang je. Twee botstende scenario’s voor je identiteit: hoe weet je wat waar is. Neem je de twee polen voor lief, of ga je ze onderzoeken? Durf je je bestaan aan de orde te stellen? Je zit in het moeras en twee gasten zitten te roepen om je eruit te helpen: waarheid en illusie. Illusie werpt je een touw toe dat telkens breekt, niet krachtig genoeg.

Je moet aan de bak. Er is geen tijd om achterover te leunen. Verrijkend voor mensen die dat doen, problematisch voor degenen die het nalaten. Menigeen zit verlegen om jouw echtheid. Dat werkt misschien als een hart onder de riem. Breng je oefenkwaliteit in in jouw eigen situatie.

 

Goedheidswerking (audio)

Vol vertrouwen eer ik in daad, woord en gedachte
alle boeddha’s van verleden, heden en toekomst,
al die leeuwen in vorm van mensengedaante,
zovelen als er zijn in elke levenssfeer.

Uit de kracht van dit gebed van goedheidswerking,
de geest gericht op de ontelbare boeddha’s
en met al mijn lichamen, talrijk als atomen,
buig ik respectvol voor de edele heersers.

In elk atoom zijn er evenveel boeddha’s
met kringen van bodhisattva’s, als er atomen zijn,
en zo ook laat ik in mijn eigen beleving
alle waarneembaars door boeddha’s zich vullen.

De oceanische kwaliteiten van al mijn stemmen
weerspiegelen het werk van de ontelbare heersers
met hun bodemloze oceanische kwaliteiten,
zo loof ik hen die bewegen in goedheid.

De mooiste bloemen en kleurrijkste slingers,
de heerlijkste muziek, oliën en parasols,
flonkerende lichten en fijnste wierook
schenk ik ten offer aan de edele heersers.

De mooiste kleding en subtielste geuren,
poeders in dozen als bergen zo groot,
dit alles geordend tot wonderlijk schouwspel,
schenk ik ten offer aan de edele heersers.

Al het voorstelbare edels en waardevols
schenk ik hierbij aan de talloze boeddha’s,
de kracht van mijn geloof in goedheidswerking
laat mij buigen in eerbied voor al die heersers.

Wat ik aan kwaads ook gedaan mag hebben
in de vorm van handelen, spreken of denken,
gedreven door begeerte, afkeer en onrust,
dit alles beken ik heel open aan ieder.

Wat er gewekt wordt in alle levenssferen
aan verdienste door leken, monniken en heiligen,
pratyeka’s, bodhisattva’s en grote heersers,
dit alles vervult mij met de diepste vreugd.

Op de grote beschermers doe ik dringend beroep,
zij die de hoogste verlichting bereikten,
die werelden verhelderen in elke windstreek:
laat het dharmawiel continu wentelen.

Respectvol mijn handen gevouwen verzoek ik
hen die nirvana willen manifesteren,
om eeuw op eeuw hier aanwezig te blijven
voor het welzijn en geluk van alle levende wezens.

Wat ik aan goeds ook mag hebben bewerkt zo
met mijn eren en offeren en open bekennen
en verheugen en roepen en dringend verzoeken:
laat dit alles gewijd zijn aan hoogste verlichting.

Bronnen:

  • Douglas Otto: A new translation of the Sanskrit Bhadracari. NZJAS 12, 2 (dec. 2010), p. 1-21
  • Geshe Sonam Rinchen: Atisha’s lamp for the path to enlightenment. Boston 1997, p. 149-150
  • Thomas Cleary: The flower ornament scripture; Avatamsaka sutra.Boston 1993, p. 1511 e.v.

(Vertaling en muziek: Stiltij)

 

sluiting

Goedheidsmasker (16-10-31)

stiltijdharma-111Dit is de audio van de laatste Stiltij-krijgskunsttraining – zo bleek achteraf – opgenomen op 31 oktober, vlak voor Ad’s maandretraite.
Thema: het lichaam integreren in het éne pad van ontwaken.

Het overleg van deze training gaat verder dan enkel krijgskunst: we onderzoeken wat het betekent om lichaam te zijn, in het licht van ons totale bestaan.

Heilzaam omgaan met het lichaam houdt in: loslaten, ontspannen, aanvaarden – als natuurlijke voorwaarde voor een betrouwbare identiteit.
Oefenen leert je stabiel te staan in alle dagelijkse interactie.

De basis hiervan is een bewuste, integrale, kalme geest.
Als bodhisattva wil je jezelf en anderen zo goed mogelijk behoeden en bemoedigen; dit leert je je doodsangst te overwinnen en werkelijke liefde te beleven.

Uiteindelijk kan het lichaam gaan fungeren als een soort goedheidsmasker dat je op de wereld legt en dat een geruststellende, harmoniserende en versterkende werking heeft in elke omgeving waar het wordt ingezet.