Waarheid is eenvoudig (september 2017)

Kwaliteit van leven is niet de vrucht van een moeizaam verworven complexiteit maar van een zich direct openbarende, organische eenvoud. Dat wil niet zeggen dat de wijsheidsweg geen moeite kent: je moet er zelfs alles voor over hebben. Maar de volheid van beleving en het uitnodigend, liefdevol perpectief maakt alle loslaten (karma) en toelaten (Dharma) tot iets heel natuurlijks. De bodhisattva heeft geen boodschap aan overbodigheden: dankzij het doorzien van illusies ga je de hele werkelijkheid – inclusief alle moeite – stevig en licht belichamen.

Gebruikte literatuur tijdens de retraite:

  • Shibayama, Zenkei: The gateless barrier; Zen comments on the Mumonkan. Boston 2000
    (andere, Nederlandstalige versie: Yamada, Koun: De poortloze poort; de klassieke koan-verzameling Mumonkan. Rotterdam 2010)

  • Engle, Artemus B.: Inner Science of Buddhist Practice; Vasubandhu’s Summary of the five heaps, with commentary by Sthiramati. Boulder 2009.
    (verwant werk: Asanga: The Bodhisattva Path to Unsurpassed Enlightenment; A Complete Translation of the Bodhisattvabhumi. Boston 2016)

HIER alle Youtube-video’s

 

Negen stadia van gemoedsrust

(HIER grotere versie)

Na de aandacht te hebben gevestigd op een verschijnsel
moet je die beleving niet laten wegglijden;
zodra je je helder bewust wordt van afgeleid zijn
moet je de geest weer terugbrengen naar dat verschijnsel.

Steeds beter zal een verstandige beoefenaar
de geest innerlijk weten te concentreren;
vervolgens laat je de geest zich ook verheugen
doordat je hem de voordelen toont van stabiele meditatie.

Weerstand tegen meditatie moet je bedwingen
door de onwenselijkheden te zien van afgeleid zijn;
op eenzelfde manier moet je het ontstaan bestrijden
van gemoedstoestanden als hunkering of verslagenheid.

Dan vestigt de beoefenaar een natuurlijke geestesstroom
die de vrucht is van het toepassen van een tegengif;
dankzij de gestage beoefening hiervan zul je verwerven
een natuurlijke geestesstroom die geen toepassing meer vraagt.

 

Verzen uit Asanga’s Mahayanasutralankara, geciteerd in
Engle, Artemus B.: Inner Science of Buddhist Practice. Boulder 2009, p. 164
.

Afbeelding uit: Namyal, Dakpo Tashi: Mahamudra, the moonlight;
quintessence of mind and meditation. Delhi 2008

 

 

Samantabhadra’s lofzang

Bodhisattva Samantabhadra

 

Je bekwamen in moeilijke oefeningen gedurende onmetelijke tijden,
vervuld worden door het pure onderricht van onsterfelijke boeddha’s,
vertrouwd raken met het bevorderen van verlichting voor talloze wezens
– luister hoe ik spreek over de weergaloze daden van bodhisattva’s.

Zij dienen de ongebonden boeddha’s en laten alle gehechtheid los,
overal bevrijden zij levende wezens zonder beeldvorming daarover,
zij streven naar duurzame goedheid en onafhankelijkheid van geest
– over hun sublieme oefenpraktijk spreek ik nu.

Immuun voor de kwade wil van demonen uit de drie bestaansgebieden,
worden zij bezield door edelmoedig handelen en hoogste verdienste,
met een vredig hart vermorzelen zij elke vorm van misleiding
– ik spreek nu over het pad dat zij bewandelen.

Niet meer geboeid worden zij door bedrieglijke illusies van de wereld,
zij laten levende wezens kennismaken met veelsoortige transformaties,
in komen, blijven en verdwijnen creëert hun geest talloze vormen
– ik spreek over hun vermogen om iedereen vreugde te schenken.

Dat levende wezens geboren worden, oud worden en sterven,
en gebonden en belaagd worden door onheil en moeite,
daarin zien zij de reden om hen te bevrijden en te bemoedigen
– luister hoe verdienstelijk zij zich inzetten.

Vrijgevigheid, beheersing, geduld, inzet, meditatie, wijsheid,
geschikte middelen, vriendelijkheid, mededogen, gelijkmoedigheid:
in een onafzienbaar tijdspad scholen zij zich hierin
– luister naar de heilzame kracht van deze wezens.

Eeuw op eeuw werken zij aan de realisatie van verlichting,
geen enkel moment zien zij aanleiding zich te hechten aan hun leven,
vanwege hun gelofte anderen te helpen zonder eigenbelang
– ik spreek nu over hun mededogend optreden.

Als ik hun verdiensten jaar in jaar uit bleef schilderen,
zou dat lijken op een druppel schenken in de oceaan,
zo weergaloos, zo onvergelijkbaar is hun innerlijke adel
– dankzij Boeddha’s inspiratie kan ik dit hier schetsen.

 

Bron: Cleary, Thomas: The Flower Ornament Scripture; a translation of the Avatamsaka Sutra.
Boston 1993, p. 1111.

 

 

De kracht van vertrouwen

Asvaghosha

DE KRACHT VAN VERTROUWEN
Het grote voertuig van de Boeddha

Een klassiek geschrift uit het Chinees boeddhisme van de 6e eeuw,
toegeschreven aan Asvaghosha.

 > HIER de vertaling van de grondtekst, inclusief overzicht en synopsis
(concept-versie: augustus 2017, pdf)< 

Oorspronkelijke titel: Chinees Dasheng qixinlun; Sanskriet Mahayana-shraddhotpada-shastra.
Vertaald door Ad van Dun uit de volgende bronnen:

• Fa-tsang: Commentary on the Awakening of Faith (An English Translation by Dirck Vorenkamp). New York 2004
• Girard, Frédéric: Traité sur l’acte de foi dans le grand véhicule; Tokyo 2004
• Hakeda, Yoshito S.: The Awakening of Faith; attributed to Asvaghosha; New York 1967
• Asvaghosa (transl. D.T. Suzuki): The awakening of faith; the classic exposition of Mahayana Buddhism; Mineola 2003

 

sluiting

Transcendente kwaliteiten

Maitreya bodhisattva

Maitreya bodhisattva

De zes transcendente basiskwaliteiten
(paramita) van de bodhisattva:

Dana – grootmoedigheid, kenbaar maken
= de moed om enthousiast te zijn

Shila – ontvankelijkheid, leerwens
= de discipline om beschikbaar te zijn

Kshanti – geduld, aanvaarding
= de bescheidenheid om verantwoordelijk te zijn

Virya – inzet, toewijding
= de nuchterheid om verwonderd te zijn

Dhyana – meditatie, voeling
= de diepgang om levendig te zijn

Prajna – transcendentie, wijsheid
= de overgave om krachtig te zijn

 

 

Behoeden en bemoedigen


(bron afbeelding Manjushri: www.kechara.com)

Boeddha’s wijsheid behoedt en bemoedigt elke bodhisattva, of je nu zojuist begonnen bent of voorgoed het dharmapad beoefent.
Vanuit onszelf geformuleerd: waarheidsbesef zorgt ervoor dat we niet ondermijnd of ontmoedigd worden.

Het onderricht erkent het gevaar van ondermijning. We kunnen verzwakken door eigen blindheid, zoals twijfel, hebzucht, tegenzin en door de vele karmische hindernissen (klesha) die zo moeilijk te beteugelen zijn. Onderricht en oefening behoeden ons voor verdwazing door in ons hart een verbinding te blijven aanreiken met oprecht, betrouwbaar leven, dus met hartskwaliteiten als rust, helderheid, liefde.

Dit is het shunyata-aspect van bodhicitta (verlichtingsbesef): leegte (shunyata) is de vormloze puurheid van ons hart die ons behoedt dankzij de werking van onze boeddhanatuur.

Daarnaast zijn leergierige bodhisattva’s gebaat bij bemoediging in het aangaan van allerlei vormen van lijden en moeite. We worden aangespoord om inzet te oefenen, bereid te zijn belangeloos te blijven en geen willekeurige of arrogante grenzen te trekken. In het beoefenen van alle tien paramita’s kunnen we af en toe ontmoedigd raken, omdat de onvoorwaardelijke aard van de weg ons nog niet voldoende vertrouwd is.

Dit is het upaya-aspect van bodhicitta: we bekwamen ons in het hanteren van heilzame, bevrijdende instrumenten (upaya), ten dienste van alle wezens.

Dankzij dit behoeden en bemoedigen groeien we richting bevrijding.
Onophoudelijk ontvangen we deze kracht, vergelijkbaar met onze adembeweging, als een intieme universummassage:

  • inademing = kracht krijgen, behoed worden
  • uitademing = kracht schenken, bemoedigen

Laat Manjushri de levende blijk zijn van dit vermogen.
Met het tweezijdig zwaard geeft hij uitdrukking aan zijn meesterschap in het geven en nemen:

  • wegsnijden van invulling (karmische conditionering)
  • opensnijden van bedoeling (dharmisch potentieel)

“It is rare, Bhagavan, most rare, indeed, Sugata, how the Tathagata, the Arhat, the Fully-Enlightened One
blesses fearless bodhisattvas with the best of blessings.
And it is rare, Bhagavan, how the Tathagata, the Arhat, the Fully-Enlightened One
entrusts fearless bodhisattvas with the greatest of trusts.”

(Red Pine: The Diamond Sutra; the perfection of wisdom. Washington 2001, p. 2)

 

sluiting

De kracht van vertrouwen (synopsis)

blindheidsboom

Bovenstaande illustratie (“blindheidsboom”) is een toelichting uit de synopsis van

DE KRACHT VAN VERTROUWEN
Het grote voertuig van de Boeddha

Een klassiek geschrift uit het Chinees boeddhisme van de 6e eeuw,
toegeschreven aan Asvaghosha.

Oorspronkelijke titel: Chinees Dasheng qixinlun; Sanskriet Mahayana-shraddhotpada-shastra.
Vertaald door Ad van Dun uit de volgende bronnen:

• Girard, Frédéric: Traité sur l’acte de foi dans le grand véhicule; Tokyo 2004
• Hakeda, Yoshito S.: The Awakening of Faith; attributed to Asvaghosha; New York 1967
• Asvaghosa (transl. D.T. Suzuki): The awakening of faith; the classic exposition of Mahayana Buddhism; Mineola 2003
• Schlaffer, Irmentraud: Ashvagosha – Die Erweckung des Glaubens; Bonn 1994 (privé-manuscript)

 > HIER de vertaling van de grondtekst, inclusief overzicht en synopsis
(pdf, ed. juli 2017 – concept)< 

 

sluiting

De kern van oefening (Shantideva)

SHIKSASAMUCCAYA-KARIKA

De kern van oefening – in versvorm (door Shantideva, 8e eeuw)

Jijzelf en alle anderen
worden verontrust door angst en lijden;
ben jij dan iets bijzonders,
dat jij enkel jezelf beschermt?

Wie het lijden wil beëindigen
en verlangt naar het hoogste geluk,
moet de bron van vertrouwen vestigen
en vervolgens de geest van verlichting.

Het Mahayana-onderricht geeft details
over de bodhisattva-geloften,
maar hier zijn de wezenlijke punten
die voorkomen dat je verloren raakt:

'Mijn lichaam, mijn voorzieningen
en mijn verdiensten die ik verwierf
zal ik alle levende wezens schenken,
ze steeds verdiepend en verruimend.'

Bescherm je lichaam en het overige
om levende wezens van nut te zijn;
wat is een aangetaste voorziening waard
en wie is blij met een onbruikbaar geschenk?

Ten behoeve van alle levende wezens,
bescherm je lichaam en het overige
door spirituele vrienden nooit op te geven
en door onderricht aldoor te bestuderen.

Wat betekent het lichaam beschermen?
Dat wil zeggen: loslaten wat schadelijk is.
Op welke manier bereik je dit?
Door zinloze activiteiten op te geven.

Verder realiseer je dit door middel van aandacht.
Aandacht komt voort uit onbegrensde eerbied.
In eerbied is de kwaliteit van vrede te vinden.
Weet dit, en beoefen dit met diepe wilskracht.

Boeddha zei: in gelijkmoedige meditatie
zal men de volmaakte visie leren kennen.
Door uiterlijke verschijnselen los te laten
wordt de geest niet afgeleid van vrede.

Door in alles zacht te zijn en niet ruw
en door passend en vriendelijk te spreken
zullen rijpe wezens vertrouwen ervaren
en krijgt men een respectvol bestaan geschonken.

Zolang jouw leven geen waardering verdient
zal de wereld de jonge boeddha bespotten
en zullen de mensen tot slot branden in de hel,
als vlammen onder as bedolven.

Daarom zegt de Overwinnaar in de soetra,
als samenvatting van de geloften,
dat men bewust en grondig moet voorkomen
dat anderen hun vertrouwen verliezen.

Eigendommen, zoals medicijnen,
kledingstukken en overige bezittingen:
als je er hebzuchtig gebruik van maakt
zal dit jouw pijnlijke ondergang worden.

Maak een begin met positieve daden
en wees gematigd in alles;
wie in zijn oefenen hiervan uitgaat
zal moeiteloos zijn voorzieningen beschermen.
Door de wens naar beloning los te laten
zorg je vanzelf voor je verdiensten;
kijk niet terug met teleurstelling
maar loop ook niet te koop met je daden.

Wees beducht op geschenk en gevlei
en maak een eind aan je ijdelheid;
heb vertrouwen in de bodhisattva's
en laat twijfel omtrent de Dharma varen.

Een lichaam dat eenmaal stevig gezuiverd is
wordt een heilzame bron van rijkdom;
net als schone, goed gekookte rijst,
zul je alle levende wezens tot nut zijn.

Zoals de oogst, verstikt door grassen,
verziekt raakt en verzwakt niet rijpt,
zo zal, belemmerd door negatieve emoties,
het boeddha-kind niet kunnen groeien.

Het zuiveren van je lichaam betekent
kwade daden en storende emoties diep reinigen.
De Volledig Ontwaakte en Gezuiverde zei:
inzet negeren leidt tot een pijnlijk bestaan.

Wees geduldig en bezoek het onderricht.
Ga dan naar een plek in afzondering;
doe je best om gelijkmoedig te mediteren
en wees je bewust van bederf en dergelijke.

Je oefenen in juist levensonderhoud
zorgt voor zuiverheid van voorzieningen;
leegte en hartelijk mededogen realiseren
zal jouw verdiensten zuiveren.

Er zijn er zovelen die zorg behoeven,
hoe kun je hen helpen als je zwak blijft,
en volledig verzadigd zal er niets ontstaan;
daarom moet je je vermogens uitbreiden.

Wat is het lichaam ontwikkelen?
Dit houdt in: versterken en van luiheid ontdoen.
Je voorzieningen zul je uitbreiden
door in leegte en mededogen te schenken.

Door inzet te vestigen eerst
en een stevige mentale houding,
maak je ruimte voor mededogen
en werk je aan steeds heilzamer daden.

Zoals het gebed van Bhadracharya zegt:
wijd je eerbiedig aan buigingen enzovoort;
mediteer altijd over vertrouwen enzovoort,
herinner je aan vriendelijkheid, aan Boeddha enzovoort.

Kortom, verdienste verwerven komt voort uit
het tijdloos innerlijk Dharma-geschenk
en uit de tijdloze beoefening van bodhichitta
voor het welzijn van alle leven wezens.

Zo zal men volledige bevrijding realiseren,
door bescheidenheid nooit te verliezen,
door aandachtig en aanwezig te zijn
en door betrouwbare wijsheid.

sluiting

 

Bronnen: Geshe Lhakdor: Compendium of precepts in verses
& Bendall, Cecil: Siksa Samuccaya; a compendium of Buddhist doctrine. London 1922.
Vertaling: Gedel. Er is ook een pdf-versie.