Nirvana van de boeddha’s

Bodhisattva Dridhamati vroeg aan devaputra Matyabhimukha: “Waar gaan de boeddha’s heen?”
De devaputra antwoordde: “De boeddha’s gaan, vanwege de zodanigheid [tathata] der dingen, nergens heen.”

Dridhamati: “Gaan de boeddha’s niet naar nirvana?”
De devaputra: “Alle dingen bevinden zich al in nirvana; daarom gaan de boeddha’s niet naar nirvana. Waarom? Vanwege de aard van nirvana zelf, gaat men niet naar nirvana.”

Dridhamati: “Heeft de Tathagata [boeddha Shakyamuni] niet gezegd: ‘Alle boeddha’s, talrijk als de zandkorrels langs de Ganges, verschijnen en bereiken nirvana’?”
De devaputra: “Goede vriend, heeft hij niet ook gezegd: ‘Er is één individu dat in de wereld verschijnt voor het welzijn en geluk van vele levende wezens, voor de ontwikkeling, het welzijn en het geluk van het grote lichaam waar mensen en goden toe behoren. Wie is dat ene individu? De Tathagata, de heilige, de weergaloos volmaakte verlichte’.
Hoe zie je dit? Zou de Tathagata werkelijk een individu zijn dat onderhevig is aan ontstaan en vergaan?”

Dridhamati: “O devaputra, de Tathagata wordt in werkelijkheid niet gekenmerkt door ontstaan of vergaan.”
De devaputra: “Goede vriend, weet dan: ook al spreekt de Tathagata over ‘Boeddha die in de wereld verschijnt’, voor de Tathagata is er geen werkelijk verschijnen. En ook al spreekt de Tathagata over ‘Boeddha die opgaat in nirvana, voor de Tathagata is er geen werkelijk opgaan.”

Dridhamati: “Zijn er op dit moment niet ontelbare Tathagata’s die volledige verwerkelijking bereiken?”
De devaputra: “Het is geheel in overeenstemming met de wet [letterlijk: de natuur] van het niet-ontstaan en het niet-vergaan dat de Tathagata’s volledige verwerkelijking bereiken.
Goede vriend, het doet er niet toe of er boeddha’s verschijnen in de wereld en of zij opgaan in nirvana. Waarom? De Tathagata’s begrijpen volledig dat alle dharma’s [verschijnselen] in essentie vredig van aard zijn – dat is waarom zij boeddha’s worden genoemd.”

Dridhamati: “Als alle dharma’s wezenlijk vredig zijn, hoe moet men dan de functie van nirvana [het opgaan in vrede] zelf begrijpen?”
De devaputra: “Het feit dat alle dharma’s wezenlijk vredig zijn is identiek aan nirvana zelf. Als je dit begrijpt, begrijp je de aard van nirvana.
Goede vriend, als de Tathagata’s optreden in de wereld, dan is dat niet dankzij een ontstaan, een tijdsduur en een vergaan; het is juist dankzij de afwezigheid van ontstaan, tijdsduur en vergaan, dat het optreden van een Boeddha kan worden aangeduid.”

Bron: E. Lamotte: Surangamasamadhisutra; the concentration of heroic progress. London 1998, p 165-166 (vert.: Ad van Dun)
Afbeelding: bodhisattva Avalokiteshvara

afsluiting

Van spoor wisselen

Zesde video van de retraite 10-14 september 2018 in Cortils.

Innerlijkheid is de grote koan: wat is die geest van mij? Het is een groot mysterie, maar in een heel reële zin.
We worden dagelijks ertoe uitgenodigd ons er beter van bewust te worden en beter om te gaan met ons leven. Maar in de zintuigelijke drukte valt het ons moeilijk om de realiteit van de geest te voelen of gezag te geven.

Dankzij onderricht krijgen we de kans om van perspectief te wisselen: “Dat innerlijkheid er is, is werkelijker dan het feit dat jij die aan het zoeken bent.” Zo leer je je ware aard kennen, de grote-ik, waarmee je je kleine-ik (egoïsme) leert bevrijden.

> een overzicht van de impressies van deelnemers:
http://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/index.html

HIER alle Youtube-video’s

afsluiting

Liefdeslied (Rilke)

Liefdeslied

Hoe wend ik mijn ziel
om jou niet te raken
hoe til ik haar over
jou heen naar de rest

waar vind ik de plek
in vreemdste omgeving
die niet wordt geroerd
door jouw dieper bestaan

als de strijkstok twee snaren
zingt versmelting
één stem

op welk instrument
tovert wie dit
huidloze deinen?

 

Bron: Rilke, Rainer Maria: Ausgewählte Gedichte. Frankfurt 1981, p. 52
Vertaling: Gedel

afsluiting

Reële ommekeer

Vijfde video van de retraite 10-14 september 2018 in Cortils.

Verdere uitleg over bodhisattva-beoefening aan de hand van de Vimalakirti-soetra (versie van Etienne Lamotte). Aan bod komen thema’s als buddhakshetra [zie vorige video], losmaken van conditionering (“purification”), je eigen geest waarderen en innerlijke kwaliteit belichamen.

Om deze weg zinvol te doen voelen en te willen bewandelen moet je de pijn én de potentie van ons mens-zijn kunnen voelen, d.w.z. enigszins begrijpen waarom de Boeddha het heeft over “lijden”.

Onze wereld is de weergave van onze onbegrepen of genegeerde innerlijkheid. We moeten onze normale volheid van mens-zijn herstellen en onszelf opnieuw completeren tot een authentiek geheel van “waarnemen” (brein) en “weten” (hart).

Dit is de wezenlijke ommekeer, de concrete verwerkelijking waar het Mahayana-bodhisattvapad over gaat: de “fundamental change” (ashrayaparavritti). De video rondt af met een lofzang op monseigneur Etienne Lamotte (1903-1983) en de wonderlijke aard waarop hij functioneert in dienst van wijsheid.

> een overzicht van de impressies van deelnemers:
http://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/index.html

HIER alle Youtube-video’s

afsluiting

Impressies verdiepingsweekend (januari 2019)

Stiltij verdiepingsweekend januari 2019

» HIER kun je de impressies (teksten en foto’s) lezen van het verdiepingsweekend van 18-20 januari 2019 in Cortils (België). Hieronder alvast enkele citaten uit de verslagen:

  • Rete-moeilijk, merk ik, om niets te willen bijdragen of betekenen of helpen dragen, dat wil zeggen: om er geen beloning van te willen opstrijken in de zin van dit bij te kunnen schrijven in mijn identiteit.
  • Het is me duidelijk geworden dat mijn oude manier van reageren, een vals houvast geeft en nadelig is, zowel voor anderen als voor mezelf. Bijgevolg sta ik minder vaak in de startblokken om alles meteen zelf in te vullen. Ik ben zoekende, vraagtekens zettend bij mezelf, onzeker, tastend.
  • Dit weekend weer meer voeling mogen ervaren met transcendentie. Maar om deze voeling meer continu ervaren zal ik echt losser moeten worden van mijn zintuiglijke verslaving. Mijn kapsones veel verder en dieper laten verbranden. Mijn oordelen over anderen en agressie blijvend herkennen als woekering.
  • De ommekeer kwam tijdens de expressieoefening waarbij we denkbeeldige knoppen met voeten, handen en hoofd moesten bedienen. Door in het lichaam te komen, kon ik het leven weer voelen. Hoe eenvoudig kan het zijn. Ik heb dus de beschikking over de knoppen die mijn leven kunnen beinvloeden. Een belangrijke knop is vertrouwen; vertrouwen dat waarheid dichtbij is en altijd beschikbaar. Dat is reden voor hoop en vreugde. Dit is voelbaar nu.

 

 

Zen is boeddhaschap

Vierde video van de retraite 10-14 september 2018 in Cortils.

“Wie Leegte kent, verschilt niet ervan.”
Zen-leraar Wumen (Fischer-Schreiber, I. e.a.: The Encyclopedia of Eastern Philosophy and Religion. Boston 1994, p. 418)

De Mahayana-geest van Zen leert ons hoe we voorgoed in echtheid kunnen leven: wijs en mededogend. Daarom oefenen we ons in het loslaten van conditionering. Je krijgt dan zicht op schijnbaar onschuldig, maar subtiel belemmerend spul.
Bovendien hebben we structurele hulp nodig, om de verbinding met het volle leven te herstellen. Maar het valt ons moeilijk om de natuurlijke functie van hulp te zien, vanwege de haast biologische drang om onze kleine, ingevulde en maakbare “afheid” in stand te houden.

Beoefenaars krijgen oog voor de bevrijdende kracht van innerlijkheid. Een van de termen die het dharma-onderricht hiervoor gebruikt is boeddhadomein (buddhakshetra): het werkterrein van een bodhisattva. Bodhisattva’s zijn leergierige en onconventionele individuen die het menselijk potentieel beseffen en die het wijsheidsonderricht waarderen zoals dat bijvoorbeeld te vinden is in de soetra’s van Shakyamuni Boeddha of van Vimalakirti.

Zo komen twee centrale termen “leegte” en “verdienste” een stuk dichterbij. Zij staan voor respectievelijk wijsheid en mededogen, de twee natuurlijke hartskwaliteiten van vervulde mensen. Die bestaanskwaliteit maken we ons eigen via het beoefenen van ons innerlijk potentieel in een steeds levendiger pad van 10 stadia (bhumi).

> een afbeelding van het “actieradii”-model van de bodhisattva::
http://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/pages/actieradii.htm

> een overzicht van de impressies van deelnemers:
http://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/index.html

HIER alle Youtube-video’s

Alles bestaat uit geest

Illustratie: deskarati.com

In een artikel uit de Lion’s Roar van maart 2019 verklaart Zen-leraar Norman Fischer, een “kleinzoon” van Shunryu Suzuki roshi, hoe alles wat wij zijn en wat wij ervaren, geest is. Die geest is oorspronkelijke verlichting zelf, onze ware aard. De uitgever van dit artikel heeft toestemming verleend voor vertaling en publicatie ervan. (vertaling: Ad van Dun)

Misschien bestaat er in het boeddhisme niets kostbaarders, diepers en grondigers dan het onderricht over onze geest. Zolang wij niet enigszins vertrouwd zijn met het begrip geest, zoals dit met zijn talloze facetten in het onderricht wordt beschreven, is het moeilijk om een juiste waardering te voelen voor de totale context van de boeddhistische meditatiepraktijk en van de verlichting die ons als hoogste doel daarvan in het vooruitzicht wordt gesteld.

> HIER een pdf-versie van het volledige artikel, inclusief Engelstalig origineel

afsluiting