Leraar en leerling (artikel)


Foto: Schneiblefinearts.com

Leraren zijn structureel medeverantwoordelijk voor een heilzaam verloop van andermans oefenweg: onze existentiële onwetendheid en onvermogen worden opgelost dankzij de ontmoeting met wijsheidsonderricht.

Grofweg zou je kunnen zeggen: de leraar onderricht het visie-aspect, en de leerling toetst dit en past dit toe in de praktijkervaring van meditatie en dagelijks leven.
Zo leveren leraren een wezenlijke bijdrage aan onze bestaanskwaliteit: zij verhelderen, versterken en openen onze geest. Maar onevenwichtige leraren kunnen die geest ook benevelen, ondermijnen of uitschakelen.

 

> HIER het volledig artikel <

> HIER een lijst met alle verschenen artikels <

 

sluiting

Verdienste (artikel)

(artikel van 31 december 2017)

Zojuist wakker geworden ‘s ochtends, nemen velen van ons de tijd om in het verlengde van de nachtelijke droomcontouren alvast wat invulling te geven aan de aanstaande dag.
Min of meer uit gewoonte (her)scheppen we het decor van ons bestaan, we “decoreren” onszelf opnieuw, samen met onze omgeving en onze agenda.

Dit vormt slechts een klein elementje in het continue onderhoud van ons ik-idee (ego). Maar vullen we ons dagelijks functioneren en onze innerlijke beleving niet voor een groot deel met dit soort “kleine elementjes”, als minuscule bouwstenen van onze identiteit?

Wanneer gewoontes contrasteren met bewust aanwezig-zijn, dan zouden we wel eens behoorlijk wat tijd kunnen doorbrengen in afwezigheid.

 

> HIER het volledig artikel <

> HIER een lijst met alle verschenen artikels <

 

sluiting

Wijsheid als levenshouding (artikel)


Foto: Shakyamuni boeddha – © Stiltij

Waarom hebben we wijsheid nodig?
De volgende twee redenen zijn wellicht interessant.

Ten eerste: mijn eigen bestaan voelt niet zoals ik me dat had voorgesteld. Ik heb te maken met onrust, verwarring, afhankelijkheid, behoefte en angst. Allerlei onwenselijke of oncontroleerbare condities lijken mijn leven te dicteren. Kortom: ik zou het fijn vinden als ik de totale kwaliteit van mijn leven kon verbeteren. Wijsheid lijkt me daarbij heel bruikbaar.

Ik doe natuurlijk al levenslang mijn best om gelukkig-zijn te ervaren; al mijn middelen en vaardigheden zet ik daartoe in, heel mijn vrijheid benut ik voor dat doel. Maar blijkbaar zijn er onbekende factoren die me verhinderen deze volheid te realiseren.
De maakbaarheid van ons bestaan lijkt te stoppen bij innerlijke kwaliteiten als wijsheid, gemoedsrust of tolerantie: vertrouwen kan ik niet kopen, de eerlijkheid van een ander kan ik niet overnemen. Wat ik wél kan doen is onderzoeken hoe die gewenste kwaliteiten precies werken; wat is dat: inspiratie, authenticiteit, helderheid, gemoedsrust?

De tweede reden om wijsheid interessant te vinden heeft te maken met mijn omgeving, op kleine en grote schaal. Het houdt me bezig dat ons maatschappelijk bestel veel spanning oproept, veel ongelijkheid en conflict in zich draagt en talloze pijnlijke gevolgen heeft voor grote groepen mensen. Kortom, onze wereld lijkt niet echt te functioneren op basis van wijze en mededogende principes of structuren – en dat zou rechtvaardiger kunnen.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Meditatie-metafoor (artikel)

 

vervreemding-vervulling

 

Moedinwaarts beweegt het doel, doelinwaarts beweegt de moed.
(Paul Celan)

 

• AARDE
…Je kruipt onder de huid van je lijf en voelt meteen de vleesvracht met zijn ontelbare krioelende cellen. Wat je hier aantreft is zuivere universumwerking.

• WATER
…De constante eb- en vloed-beweging van de adem stuwt van achter naar voren door je lichaam heen; je leunt pontificaal in de branding van de schepping en laat elke uitademing wegvloeien naar het strand van de wereld.

• VUUR
…Een brede, onbelemmerde uitwisseling doorstroomt en omgeeft je: aardse warmte (roodkleurig) en hemels licht (witkleurig). Je lijf voelt zacht en open, als het weefsel van een lotusbloem.

 • LUCHT
…Het is alsof de compressie of vacuumwerking van leegte zich hier kenbaar maakt als een spontane, kosmische tocht die alle leven naar binnen zuigt, inclusief licht en warmte.

• RUIMTE
…De puurheid en echtheid van deze beleving schenkt diep vertrouwen.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Onze vier doodsheden – ego’s omvang (artikel)

vier doodsheden of Mara's

Zen is meer dan alleen maar oefenen.
(Shunryu Suzuki roshi)

Een van de meest basale onderrichtingen, terug te vinden in vrijwel alle wijsheidstradities, luidt: wil je jezelf definitief leren kennen, onderzoek dan je sterfelijk-zijn.

Dit advies is niet bedoeld als een recept voor depressiviteit; de bekende spreuk “Memento mori” (“Gedenk het sterven”) is geen domper op onze levensvreugde – vreugde en ernst zijn van oudsher vrienden – maar een welbewuste aansporing om de mogelijkheden van je leven serieus te nemen en de zin en waarde ervan volledig recht te doen.

Diezelfde intentie had Boeddha toen hij zijn toehoorders steeds opnieuw eraan herinnerde: “Al wat ontstaat is vergankelijk; staar je niet blind op alle dingen, maar gebruik ze juist om wakker te worden.”

Sterfelijkheid is ons grootste probleem, moeilijker nog dan eenzaamheid of verveling. Maar we beseffen niet hoe belangrijk het is om er serieus naar te kijken, en áls we dat al doen, valt het ons moeilijk er iets van te begrijpen of er een zin aan te geven. Dit gegeven op zich al, zegt dat hier het nodige is te vinden aan helderheid en kracht.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Noodzaak (artikel)


Illustratie: hermitage van de Ierse heilige Columbanus (bron)

De geest is zodanigheid, werkelijkheid;
het is de essentie van alle verschijnselen en maakt ons alle illusies duidelijk.
(De kracht van vertrouwen)

Alle geestelijke onderzoek en beoefening, welke vorm het ook aanneemt en in welke traditie het ook plaatsvindt, komt voort uit een grondmotief dat aan het bestaan zelf raakt.
Dat maakt de wijsheidsweg zo waardevol: we komen er volledig door tot leven.

Zolang ik genoegen neem met afgeleide, niet per se noodzakelijke motieven om mijn bestaan mee te vullen of zelfs op te fleuren, zal ik noodgedwongen ook weer teleurgesteld of gefrustreerd raken.
Dat heeft twee redenen: de halfzachte aanpak van mijn leven genereert allerlei bij-effecten die elk op zich weer complicaties veroorzaken.
En ten tweede: de definitieve oplossing blijft door al mijn geaarzel nog steeds uit beeld, en met elke portie uitstel-karma raak ik er zelfs nog verder van verwijderd.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting

Over de dood (artikel)


Illustratie: Boeddha overwint de verleidingen en bedreigingen van de dood (Mara’s dochters en demonen).
(bron: exoticindiaart.com)

Een volledig inzicht in geboorte en dood:
dat is de centrale kwestie voor elke dharma-beoefenaar.
(Dogen Zenji)

We ontlenen substantie aan de dood – of andersom: de dood verleent ons substantie.
Dat is het antwoord van de meesten van ons als we stilstaan bij onze eigen sterfelijkheid: “Eruit halen wat erin zit; zorgen dat je iets wezenlijks nalaat.”
Voor wie niet meteen zo dynamisch reageert is er de glijdende schaal van onduidelijkheid, desillusie, materialisme, cynisme, zinloosheid.

Maar hoe je dit ook ervaart en welk commentaar je ook geeft: de dood is een fysiek feit waar we als mensen allemaal mee te maken hebben. Dat niet alleen: het gezag ervan is ook nog eens groter dan ons eigen wilsvermogen.
We kunnen de dood niet kiezen of uitstellen, tenzij schijnbaar en kunstmatig: elk moment kan het einde van ons leven zich aandienen.
Je zou zelfs kunnen beweren dat de dood, als beheerder van ons leven, de macht heeft te bepalen welke fluctuerende mate van gezondheid we bezitten, welke mentale weerbaarheid, welke identiteit.
Met andere woorden: de dood bepaalt de marge van ons leven; we bestaan binnen de dood.

 

> HIER het volledig artikel <

 

sluiting