Feilloze toevlucht

Wie daadwerkelijk de weg wil bewandelen
moet allereerst zijn vertrouwen vestigen
in de tijdloze puurheid van het drievoudig juweel.
Want in de onrustbarende oceaan van drie angsten
vormt de adel daarvan onze feilloze toevlucht.

Lees verder...

Het ondubbelzinnig aangaan van toevlucht zelf
belooft ons het pad naar vrijheid te effenen
en leverancier van kwaliteiten te zullen zijn.
Maar alvorens te vertrekken moet jij inzien
wat de waarde van leraar en onderricht is.

Alle goeds is geworteld in zuiver vertrouwen,
een kracht ongewis voor talloze geesten.
Maar hartsontmoeting met een levende leraar
en wijsheidsreflectie doordrenkt onze geest:
je haren staan er recht van overeind.

Als eerste leren we ‘voelbaar’ vertrouwen,
dan ‘verlangend’, ‘gevestigd’ en ‘onomkeerbaar’.
Is jou de drievoudige toevlucht echt ernst
wees dan bereid lijf en leden te wagen
voor het vinden van blijvend vertrouwen.

Het mededogen van de boeddha’s is elk moment welkom
voor ons zwervers op het eindeloze oefenpad.
De kwaliteit bespreken van één boeddha-porie
kent geen eind, zoals een vogel die tast naar de grens
van het heelal ontnuchterd terugkeert naar de aarde.

Zoals de omvang van ruimte zich nergens laat peilen,
zo ook laat het effect van juist of fout handelen
zich niet meten in het licht van het drievoudig juweel.
Kon ons nemen van toevlucht ooit verschijnsel zijn,
dan was de onpeilbare ruimte zelfs ontoereikend.

Toevlucht is de ingang naar dharma-verband
en de grondslag van iedere daaropvolgende gelofte.
Het zal alle gevaar steeds tijdig verdrijven
en beëindigen ondermijning en blindheid:
de drievoudige werking wordt rechtstreeks voelbaar.

De toevlucht die werkt in de sfeer van het causale
gaat gepaard met de juiste, passende regels.
Leraar en onderricht nergens te loochenen,
zelfs niet onder druk of om macht of gewin,
maakt je diepgaand oprecht en betrouwbaar.

Hanteer je de toevlucht van resultatieve aard
dan maakt jou dit belichaming van boeddha-natuur.
Geen verwerven of verwerpen is er in dit domein,
geen moment word jij nog behoed of bemoedigd;
en het breken van geloftes is hier niets dan holle taal.

Laat aarde en hemel, de grote Sumeru-berg,
ja, boven en onder: laat alles schuiven van richting,
zelfs de zon en de maan mogen tuimelen omlaag.
Maar nooit zal het juweel ons misleiden of verzaken:
hiervan zeker te zijn is subliemste beleving.

De drie juwelen tonen zich zelfs in ons dromen,
hun volmaakte kwaliteit wordt ons stilaan duidelijk
via dagelijks oefenen van aandacht en wijsheid.
Zo beseffen we de vele levens en betreden bardo’s vredig,
en elk ademend wezen zal zien wat wij zijn:
beschermer en vriend.


(Vrij naar Jigme Lingpa; Kangyur Rinpoche:
Treasury Of Precious Qualities, vol. 1. Boston 2010, p. 52-58.
Vertaling & muziek: Stiltij)

 

Hebzucht: een waardige kwaliteit?

‘Plato en Aristoteles hamerden erop dat fatsoenlijke mensen zich weten te beheersen. Van de aristocratie werd verwacht dat men zichzelf wist te matigen. Onverzadigbare hebzucht was iets voor de domme massa, dieren waren dat bijna. Daar kon je niets anders van verwachten.’

‘Zelfs op de universiteit’, zegt filosoof Jeroen Linssen, ‘zijn je collega’s concurrenten die azen op dezelfde subsidies als jij. Het marktdenken is doorgedrongen tot alle domeinen van onze maatschappij en daarmee ook de hebzucht, de achterliggende drijfveer.’

Hoogleraar Jaap van Muijen (Nyenrode) zag in zijn grote salarisonderzoek in 2015 dat hoogleraren en gepromoveerden in zijn grote salarisonderzoek net zo hebzuchtig waren als bankiers. ‘Het was een kleine groep van 160 mensen op het totaal van honderdduizend. Dus het is geen hard bewijs, maar wel een sterke aanwijzing dat ook de wetenschap vol zit met rupsjes nooitgenoeg.’

Uitgebreid artikel in: Volkskrant, 14 september 2018
Illustratie van een hongerige geest (in het boeddhisme bekend als “preta”): scythemantis

 

sluiting

Ons geconditioneerd ontstaan (model)

DE TWAALFVOUDIGE KETEN VAN GECONDITIONEERD ONTSTAAN (pratityasamutpada):

  1. AVIDYA: Onwetendheid, de aanname een geïsoleerd en duurzaam zelf te zijn, de knoop van ik-fixatie.
  2. SAMSKARA: Karmische formatie van drie soorten motieven: heilzaam, onheilzaam en neutraal.
  3. VIJNANA: Bewustzijn, de substantie waarin de karmische motieven zich verbinden.
  4. NAMARUPA: “Naam en vorm”, de persoonlijkheid, bestaande uit de vijf bestanddelen (skandha).
  5. AYATANA: De zes innerlijke zintuigbases voor het functioneren van oog, oor, neus, tong, lijf en brein.
  6. SPARSHA: Contact: faciliteert de interactie tussen object, zintuig en bewustzijn.
  7. VEDANA: Sensatie, gevoel van plezier of pijn, voorkeur en afkeer (”voedsel en gevaar”).
  8. TRSHNA: Dorst, behoeftigheid: het aangename willen verwerven en het onaangename mijden.
  9. UPADANA: Grijpen en hechten, cultiveren van houvast als beantwoording aan de behoeftigheid.
  10. BHAVA: Wording, tot bestaan komen: de aanzet tot (weder)geboorte initiëren.
  11. JATI: Geboorte, de verbinding van geest en energie met een stoffelijk lichaam.
  12. JARAMARANA: Ouderdom (jara) en dood (mara), inclusief alle fysieke en mentale lijden.

 

> HIER een grotere versie (pdf)

> HIER materiaal (pdf) met achtergronden van dit onderricht

Meer hierover in de volgende Stiltijding
(verschijnt oktober)

 

sluiting

Over afgescheidenheid (meester Eckhardt)

Ik prijs afgescheidenheid* boven alle liefde.
Want het voornaamste van de liefde is dat zij mij dwingt God lief te hebben, terwijl daarentegen afgescheidenheid God dwingt om mij lief te hebben.

Nu is het veel heerlijker om God naar mij toe te dwingen dan mij naar God toe.
En dat komt omdat God zich voegzamer in mij kan voegen en zich beter met mij verenigen dan ik me zou kunnen verenigen met God.

Dat afgescheidenheid voor niets anders ontvankelijk is dan voor God bewijs ik met het volgende: wat ontvangen moet worden, moet ergens in ontvangen worden.
Nu komt afgescheidenheid het niets zo nabij, dat geen ding zo teer gebouwd is dat het daarin zou kunnen passen, behalve God.

Dit moet je weten: leeg en ontdaan zijn van al het geschapene is vol zijn van God, en vol zijn van al het geschapene is afwezigheid van God.

* Met afgescheidenheid wordt hier niet bedoeld scheiding, maar los staan, de puurheid van geen verwikkeling, vrij zijn van condities. Zen noemt dit vormloosheid, leegte, onvoorwaardelijkheid.

Meester Eckhart: Over God wil ik zwijgen;
preken en traktaten. Groningen 2014, p. 350

 

sluiting

Schets van ons lijden

(illustratie door Odd Nansen uit From day to day)

Odd Nansen: From Day to Day; One Man’s Diary of Survival in Nazi Concentration Camps.
Nashville 2016
(The bookdepository)

Een van de vele online besprekingen:

‘If you think you understand the horror of the holocaust, you must read this book. It is a diary written inside the camps The author was held for almost five years in a series of German concentration camps. Although as a Norwegian he was spared the worst of the atrocities, he was up close with all of it. In an almost miraculous way he was able to keep his daily diary and successfully smuggle it out. This book collects his writings just as they were written. As you read it you watch the increasing horror and brutality of the camps; watch his moods rise and fall; and witness his vain hopes for an early end to the war or for his early release. Nanson is an incredible writer and artist. The book has both text and illustrations. It is very readable and the occasional drawing (done in real time) extraordinary. The book has hundreds of notes explaining who his prison mates were, what happened to them, and what was going on in the war at the time he was writing. This is an unusual and timeless book.’

 

sluiting

Een betrouwbaar pad (vertaling)

EEN BETROUWBAAR PAD
Wijsheidspraktijk voor bodhisattva’s

 > HIER de vertaling (pdf, 8 november 2018)< 

Oorspronkelijke titel: Chinees Dasheng qixinlun; Sanskriet Mahayana-shraddhotpada-shastra.
Vertaald door Ad van Dun uit de volgende bronnen:

• Fa-tsang: Commentary on the Awakening of Faith (An English Translation by Dirck Vorenkamp). New York 2004
• Girard, Frédéric: Traité sur l’acte de foi dans le grand véhicule; Tokyo 2004
• Hakeda, Yoshito S.: The Awakening of Faith; attributed to Asvaghosha; New York 1967
• Asvaghosa (transl. D.T. Suzuki): The awakening of faith; the classic exposition of Mahayana Buddhism; Mineola 2003

In de eerste concept-versies van deze vertaling luidde de titel: De kracht van vertrouwen; het grote voertuig van de Boeddha). Maar gaandeweg voelde die titel niet echt bevredigend; vandaar de uiteindelijk gekozen titel: Een betrouwbaar pad; wijsheidspraktijk voor bodhisattva’s.
De vertaling is intussen niet alleen gecorrigeerd, maar ook aangevuld met achtergrond, overzicht, literatuur en noten.

 

sluiting