Verlangen naar goedheid

Video van het verdiepingsweekend van 26-28 oktober 2018 in Cortils.

Boeddha leren kennen in het licht van transcendentie, d.w.z. vanuit de Mahayana-zen-traditie, werkt anders dan een primair historische benadering. Het is ook wat moeilijker en confronterender om je dieper te oriënteren, ongrijpbaarder: hartkwaliteiten of sterfelijkheid zijn geen alledaagse gespreksonderwerpen.

Het begrip “leegte” vormt een verwijzing naar innerlijke kwaliteit, als correctie van de bedrieglijke “volheid” van zintuiglijk functioneren. Bewustzijn is de wezenlijke kracht van ons bestaan, uiterlijkheden zijn relatief.

Wijzelf moeten dit gaan inzien en leren uitdrukken in alle dagelijkse doen en laten. Neem jezelf dus serieus en begin bij je besef van onwetendheid en onvermogen. Kijk hoezeer je onderhevig bent aan conditionering: dat wekt de wens naar bevrijding.

Laat dit een betrouwbaar vertrekpunt zijn: ik weet niet wie ik ben, mij is de werkelijkheid of het leven in feite vreemd. Zo ga je het verschil leren kennen tussen wat klopt en wat niet klopt, tussen goed en kwaad. En uiteindelijk komt de vraag bovendrijven: geloof ik werkelijk in het bestaan van goedheid?

Zo niet: zou ik het fijn vinden als het wel bestond, dus als goedheid mogelijk blijkt te zijn door te ondrzoeken en te leren wat het is en hoe het werkt? Verlangen en motivatie spelen een centrale rol in ons spirtuele groeien. Hoe meer je rijpt hierin, hoe beter je op je intuïtie kunt vertrouwen: loslaten en blij zijn ;-).

> een overzicht van de impressies van deelnemers:
http://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/weekenden/index.html

HIER alle Youtube-video’s

afsluiting

Je bent geesteskracht

Achtste en laatste video van de retraite 10-14 september 2018 in Cortils.

Hoe verloopt leren eigenlijk? Ons vermogen van bewustwording leert ons alles wat we nodig hebben. De grondvraag in ons is: gelukkig willen zijn. Alle andere vragen staan in dienst daarvan.

Maar wat is dat precies: bewust worden? Het vindt voortdurend plaats. En is alle vragen door ons eigenlijk niet ook de activiteit van bewustzijn zelf? Je zou kunnen zeggen: het leven is optimaal bezig ons via bewustwording naar gelukkig zijn te brengen.

Zolang we niet voltooid zijn, zal bewustzijn vragen wekken in ons. Waar blijf ik zelf dan nog in dit verhaal? We zijn onderdelen van een grote bewogenheid, een innerlijke kracht die ook dharma of waarheid of werkelijkheid wordt genoemd. Die kracht verbindt ons met alle andere bewuste wezens: leraren, vijanden, familie.

Samen worden we gespoeld in dit grote ontwaken. Per saldo bestaat er nergens een afgebakend “ik”. De Boeddha zegt: er is geen zelf (anatman). Dit is wat bewuste mensen willen onderzoeken. Verlichting of ontwaken is definitief duidelijkheid krijgen over die enorme kracht die we zijn.

> een overzicht van de impressies van deelnemers:
http://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/index.html

HIER alle Youtube-video’s

afsluiting

Lijden echt oplossen

Zevende video van de retraite 10-14 september 2018 in Cortils.

De vraag naar de zin van ons bestaan is belangrijk; anders blijf je incompleet en ga je compenseren. Maar onze identiteit onderzoeken is voor de zintuiglijke, dierlijke wezens die we zijn niet echt aantrekkelijk. Toch is dat nodig om je volledige potentieel te kunnen realiseren.

Ons echte zelf is te vinden in innerlijke, diep menselijke hartskwaliteit. Deze bewustzijnswerking is onze grondsubstantie, onze geesteskracht, onze centrale bezieling. De realiteit daarvan heeft een zuiver en vervullend karakter; alle oude mythen en sprookjes verwijzen naar dit aspect van ons menszijn.

Toekomen aan hartsbeleving schenkt vreugde, het is als een vieren van het leven: het is fijn om hartskwaliteiten te kunnen voelen als vertrouwen, helderheid, empathie etc. Maar niet veel mensen zijn gewend om de bedoeling van het leven te vertalen als een vervullende viering waarin je grondig gelukkig bent: eenvoudig, spontaan, open.

Bewust oefenen schenkt ons een helderder besef van egoïsme – dat schept de nodige moeite natuurlijk, want niemand zit te wachten op de confrontatie met minder fraai, onwenselijk materiaal in jezelf. Maar we moeten onze tweepoligheid juist goed leren kennen en volledig leren doorzien, heel concreet en definitief.

Het ego is in wezen een vorm van interesse-besteding, maar op een vervormde of misverstane manier. Het ik houd zich graag innerlijk verborgen zodat zijn gezag niet wordt aangetast en het zijn eigen gangetje kan gaan. Dat is allemaal slechts constructie, maaksel, beeldvorming – zelfbedrog, gesymboliseerd door Mara. Maar wij maken dat allemaal in werkelijkheid zelf elk moment, het is een obsessief identiteitsspelletje.

Dát moeten we gaan beseffen.

> een overzicht van de impressies van deelnemers:
http://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/index.html

HIER alle Youtube-video’s

afsluiting

Nirvana van de boeddha’s

Bodhisattva Dridhamati vroeg aan devaputra Matyabhimukha: “Waar gaan de boeddha’s heen?”
De devaputra antwoordde: “De boeddha’s gaan, vanwege de zodanigheid [tathata] der dingen, nergens heen.”

Dridhamati: “Gaan de boeddha’s niet naar nirvana?”
De devaputra: “Alle dingen bevinden zich al in nirvana; daarom gaan de boeddha’s niet naar nirvana. Waarom? Vanwege de aard van nirvana zelf, gaat men niet naar nirvana.”

Dridhamati: “Heeft de Tathagata [boeddha Shakyamuni] niet gezegd: ‘Alle boeddha’s, talrijk als de zandkorrels langs de Ganges, verschijnen en bereiken nirvana’?”
De devaputra: “Goede vriend, heeft hij niet ook gezegd: ‘Er is één individu dat in de wereld verschijnt voor het welzijn en geluk van vele levende wezens, voor de ontwikkeling, het welzijn en het geluk van het grote lichaam waar mensen en goden toe behoren. Wie is dat ene individu? De Tathagata, de heilige, de weergaloos volmaakte verlichte’.
Hoe zie je dit? Zou de Tathagata werkelijk een individu zijn dat onderhevig is aan ontstaan en vergaan?”

Dridhamati: “O devaputra, de Tathagata wordt in werkelijkheid niet gekenmerkt door ontstaan of vergaan.”
De devaputra: “Goede vriend, weet dan: ook al spreekt de Tathagata over ‘Boeddha die in de wereld verschijnt’, voor de Tathagata is er geen werkelijk verschijnen. En ook al spreekt de Tathagata over ‘Boeddha die opgaat in nirvana, voor de Tathagata is er geen werkelijk opgaan.”

Dridhamati: “Zijn er op dit moment niet ontelbare Tathagata’s die volledige verwerkelijking bereiken?”
De devaputra: “Het is geheel in overeenstemming met de wet [letterlijk: de natuur] van het niet-ontstaan en het niet-vergaan dat de Tathagata’s volledige verwerkelijking bereiken.
Goede vriend, het doet er niet toe of er boeddha’s verschijnen in de wereld en of zij opgaan in nirvana. Waarom? De Tathagata’s begrijpen volledig dat alle dharma’s [verschijnselen] in essentie vredig van aard zijn – dat is waarom zij boeddha’s worden genoemd.”

Dridhamati: “Als alle dharma’s wezenlijk vredig zijn, hoe moet men dan de functie van nirvana [het opgaan in vrede] zelf begrijpen?”
De devaputra: “Het feit dat alle dharma’s wezenlijk vredig zijn is identiek aan nirvana zelf. Als je dit begrijpt, begrijp je de aard van nirvana.
Goede vriend, als de Tathagata’s optreden in de wereld, dan is dat niet dankzij een ontstaan, een tijdsduur en een vergaan; het is juist dankzij de afwezigheid van ontstaan, tijdsduur en vergaan, dat het optreden van een Boeddha kan worden aangeduid.”

Bron: E. Lamotte: Surangamasamadhisutra; the concentration of heroic progress. London 1998, p 165-166 (vert.: Ad van Dun)
Afbeelding: bodhisattva Avalokiteshvara

afsluiting

Van spoor wisselen

Zesde video van de retraite 10-14 september 2018 in Cortils.

Innerlijkheid is de grote koan: wat is die geest van mij? Het is een groot mysterie, maar in een heel reële zin.
We worden dagelijks ertoe uitgenodigd ons er beter van bewust te worden en beter om te gaan met ons leven. Maar in de zintuigelijke drukte valt het ons moeilijk om de realiteit van de geest te voelen of gezag te geven.

Dankzij onderricht krijgen we de kans om van perspectief te wisselen: “Dat innerlijkheid er is, is werkelijker dan het feit dat jij die aan het zoeken bent.” Zo leer je je ware aard kennen, de grote-ik, waarmee je je kleine-ik (egoïsme) leert bevrijden.

> een overzicht van de impressies van deelnemers:
http://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/index.html

HIER alle Youtube-video’s

afsluiting

Reële ommekeer

Vijfde video van de retraite 10-14 september 2018 in Cortils.

Verdere uitleg over bodhisattva-beoefening aan de hand van de Vimalakirti-soetra (versie van Etienne Lamotte). Aan bod komen thema’s als buddhakshetra [zie vorige video], losmaken van conditionering (“purification”), je eigen geest waarderen en innerlijke kwaliteit belichamen.

Om deze weg zinvol te doen voelen en te willen bewandelen moet je de pijn én de potentie van ons mens-zijn kunnen voelen, d.w.z. enigszins begrijpen waarom de Boeddha het heeft over “lijden”.

Onze wereld is de weergave van onze onbegrepen of genegeerde innerlijkheid. We moeten onze normale volheid van mens-zijn herstellen en onszelf opnieuw completeren tot een authentiek geheel van “waarnemen” (brein) en “weten” (hart).

Dit is de wezenlijke ommekeer, de concrete verwerkelijking waar het Mahayana-bodhisattvapad over gaat: de “fundamental change” (ashrayaparavritti). De video rondt af met een lofzang op monseigneur Etienne Lamotte (1903-1983) en de wonderlijke aard waarop hij functioneert in dienst van wijsheid.

> een overzicht van de impressies van deelnemers:
http://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/index.html

HIER alle Youtube-video’s

afsluiting

Zen is boeddhaschap

Vierde video van de retraite 10-14 september 2018 in Cortils.

“Wie Leegte kent, verschilt niet ervan.”
Zen-leraar Wumen (Fischer-Schreiber, I. e.a.: The Encyclopedia of Eastern Philosophy and Religion. Boston 1994, p. 418)

De Mahayana-geest van Zen leert ons hoe we voorgoed in echtheid kunnen leven: wijs en mededogend. Daarom oefenen we ons in het loslaten van conditionering. Je krijgt dan zicht op schijnbaar onschuldig, maar subtiel belemmerend spul.
Bovendien hebben we structurele hulp nodig, om de verbinding met het volle leven te herstellen. Maar het valt ons moeilijk om de natuurlijke functie van hulp te zien, vanwege de haast biologische drang om onze kleine, ingevulde en maakbare “afheid” in stand te houden.

Beoefenaars krijgen oog voor de bevrijdende kracht van innerlijkheid. Een van de termen die het dharma-onderricht hiervoor gebruikt is boeddhadomein (buddhakshetra): het werkterrein van een bodhisattva. Bodhisattva’s zijn leergierige en onconventionele individuen die het menselijk potentieel beseffen en die het wijsheidsonderricht waarderen zoals dat bijvoorbeeld te vinden is in de soetra’s van Shakyamuni Boeddha of van Vimalakirti.

Zo komen twee centrale termen “leegte” en “verdienste” een stuk dichterbij. Zij staan voor respectievelijk wijsheid en mededogen, de twee natuurlijke hartskwaliteiten van vervulde mensen. Die bestaanskwaliteit maken we ons eigen via het beoefenen van ons innerlijk potentieel in een steeds levendiger pad van 10 stadia (bhumi).

> een afbeelding van het “actieradii”-model van de bodhisattva::
http://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/pages/actieradii.htm

> een overzicht van de impressies van deelnemers:
http://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/index.html

HIER alle Youtube-video’s