Oplossen van gehechtheid (15-11-22)

stiltijdharma-111Audio van meditatie-onderricht door Ad op 22 november 2015.
Thema: Hoe faciliteer ik het oplossen van gehechtheid?

Moet je de weg verwerven via geleidelijke scholing (via soetra-onderricht) of moet je het rechtstreeks innemen? Dat is een oude vraag. De Zenweg is heel direct met relatief weinig methodiek, en in de Tibetaanse richting vind je veel didactiek.

Een viervoudige oefening om de geest te trainen is een oefening van de Sakya-school: ‘Parting from the four attachments’. De oefening illustreert de bevrijding via onthechting. Het behelst het hele pad: onthechting van dit bestaan, van samsara, van een zelf (eigenbelang), van alle houvast. Aanwezigheid van houvast betekent gebrek aan visie. Het tegengif tegen de hechting aan deze vier zijn respectievelijk:

1. meditatie op onbestendigheid en dood
2. meditatie op de gebrekkigheid van samsara
3. het wekken van bodhichitta, het besef
4. belichamen van leegte

  • Meditatie op dood en onbestendigheid doe je door te voelen hoe het lichaam daaraan onderhevig is. Dit niet toelaten is vast blijven zitten in angst daarvoor, is je groei afsnijden.
  • De gebrekkigheid van samsara heeft betrekking op de geconditioneerdheid, de onafheid van het potentieel, de ontoereikendheid van het drijven op gunstige condities en de pijnlijkheid van vastzitten in grote krachten als pijn, woede, angst.
  • Bodhicitta is verbinding voelen, de ommekeer van schenken gaan vanuit een besef dat geluk de drijfveer is van iedere mens én vanuit een besef van vervulling. Dit laatste voorkomt dat je illusies gaat creëren en dat je een schijnidentiteit gaat hanteren, contrast zoekt met anderen.
  • Leegte is bewustzijn, en alle verschijnselen (dingen, gevoelens, emoties, gedachtes) zijn bewustzijnswerking: vorm is leegte. Je leert dat alle verschijnselen deel uitmaken van de eenheid die je bent: ‘confusion is the primordial wisdom’.

Er bestaat relatieve en absolute bodhicitta.
Relatieve bodhicitta is het vlak van de upaya, de geschikte middelen. De relatieve bodhicitta wordt gewekt via een gelofte. Het toepassen van de upaya is shila, zoals in de geleidelijke weg van beheersing, de eerste stap van shila-samadhi-prajna. De directe weg is het innemen ervan; upaya is dan een expressie van je absolute bodhichitta: leegte (shunyata). Zo’n model is enkel een weergave van hoe werkelijkheid werkt. Het geeft je zicht op de mogelijkheden die je hebt. Als dit onvoldoende duidelijk is, moet je verder onderzoeken. Jij bent het die moet bepalen wat de perspectieven waard zijn die je geschonken krijgt.

Alles verwijst uiteindelijk naar het vuur dat in jou brandt. Jij bent belangrijk, jouw leven is belangrijk. Elke ademteug kan kracht krijgen of niet, maar eenmaal besteed komt een ademteug niet meer terug. Laat je je vasthouden door de valse volheid van welbevinden of maak je een definitieve keuze om aan te sluiten bij je potentieel? Zodra je die keuze maakt, laat je de dharmawind als eerste over je karmaterrein waaien. Blijft karma geuren, dan ga je door met dharmawind daarheen te sturen, tot alles is opgeschoond. Pas dan kun je naar voren gaan werken.