Zen is boeddhaschap

Vierde video van de retraite 10-14 september 2018 in Cortils.

“Wie Leegte kent, verschilt niet ervan.”
Zen-leraar Wumen (Fischer-Schreiber, I. e.a.: The Encyclopedia of Eastern Philosophy and Religion. Boston 1994, p. 418)

De Mahayana-geest van Zen leert ons hoe we voorgoed in echtheid kunnen leven: wijs en mededogend. Daarom oefenen we ons in het loslaten van conditionering. Je krijgt dan zicht op schijnbaar onschuldig, maar subtiel belemmerend spul.
Bovendien hebben we structurele hulp nodig, om de verbinding met het volle leven te herstellen. Maar het valt ons moeilijk om de natuurlijke functie van hulp te zien, vanwege de haast biologische drang om onze kleine, ingevulde en maakbare “afheid” in stand te houden.

Beoefenaars krijgen oog voor de bevrijdende kracht van innerlijkheid. Een van de termen die het dharma-onderricht hiervoor gebruikt is boeddhadomein (buddhakshetra): het werkterrein van een bodhisattva. Bodhisattva’s zijn leergierige en onconventionele individuen die het menselijk potentieel beseffen en die het wijsheidsonderricht waarderen zoals dat bijvoorbeeld te vinden is in de soetra’s van Shakyamuni Boeddha of van Vimalakirti.

Zo komen twee centrale termen “leegte” en “verdienste” een stuk dichterbij. Zij staan voor respectievelijk wijsheid en mededogen, de twee natuurlijke hartskwaliteiten van vervulde mensen. Die bestaanskwaliteit maken we ons eigen via het beoefenen van ons innerlijk potentieel in een steeds levendiger pad van 10 stadia (bhumi).

> een afbeelding van het “actieradii”-model van de bodhisattva::
http://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/pages/actieradii.htm

> een overzicht van de impressies van deelnemers:
http://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/index.html

HIER alle Youtube-video’s

Blijvende kwaliteit

Stiltij-verdiepingsweekend 19-21 januari 2018 (video 3).

De Mahayana-middenweg hangt zich niet op aan de uitersten van maakbaarheid en onverschilligheid. Om die gecentreerde levenshouding te kunnen innemen maak je je eerst vertrouwd met leegte (onvoorwaardelijkheid), zodat je betrouwbaar kunt omgaan met alle zintuiglijke verschijningsvormen. Dat betekent: allerlei aannames over ons bestaan opnieuw onderzoeken en waar nodig loslaten (“Dit ik-verhaal is niet wat ik denk dat het is”).

Zelfonderzoek via het pad van bodhisattvaschap is oog krijgen voor je eigen wonderlijkheid – en dit “sjiek” vinden. Pas als we de kleinheid van houvast, invulling en begrenzing loslaten, kunnen we ook anderen helpen. Ons innerlijk potentieel schenkt ons de kracht om dit te doen. Maar daarvoor moet je de realiteit van je bestaan net zo serieus nemen als alle historische leraren dat gedaan hebben, iemand als Boeddha bijvoorbeeld. Dus voel dit goed na, en kijk naar de uitnodigende aard van je innerlijke kwaliteiten.

Maak dus je grote pool, dat wil zeggen: de dharmische kwaliteit van je ware aard, tot centrale factor van je identiteit, zodat je steeds opnieuw kunt voelen wat de grondbedoeling is van je bestaan. En laat dan de resterende karmische factoren perifeer materiaal zijn, die jou steeds directer en krachtiger leren om wakker te worden en je concreet te wijden aan bevrijding.

 

> HIER de impressies van deelnemers
HIER alle Youtube-video’s

 

 

Een betrouwbaar pad (vertaling)

EEN BETROUWBAAR PAD
Wijsheidspraktijk voor bodhisattva’s

 > HIER de meest recente vertaling
(pdf, laatste correcties: 11 februari 2019) < 

Oorspronkelijke titel: Chinees Dasheng qixinlun; Sanskriet Mahayana-shraddhotpada-shastra.
Vertaald door Ad van Dun uit de volgende bronnen:

• Fa-tsang: Commentary on the Awakening of Faith (An English Translation by Dirck Vorenkamp). New York 2004
• Girard, Frédéric: Traité sur l’acte de foi dans le grand véhicule; Tokyo 2004
• Hakeda, Yoshito S.: The Awakening of Faith; attributed to Asvaghosha; New York 1967
• Asvaghosa (transl. D.T. Suzuki): The awakening of faith; the classic exposition of Mahayana Buddhism; Mineola 2003

In de eerste concept-versies van deze vertaling luidde de titel: De kracht van vertrouwen; het grote voertuig van de Boeddha). Maar gaandeweg voelde die titel niet echt bevredigend; vandaar de uiteindelijk gekozen titel: Een betrouwbaar pad; wijsheidspraktijk voor bodhisattva’s. De vertaling is inmiddels herhaaldelijk gecorrigeerd, en aangevuld met achtergrond, overzicht, literatuur en noten.

 

sluiting

Waarheid is eenvoudig (september 2017)

Kwaliteit van leven is niet de vrucht van een moeizaam verworven complexiteit maar van een zich direct openbarende, organische eenvoud. Dat wil niet zeggen dat de wijsheidsweg geen moeite kent: je moet er zelfs alles voor over hebben. Maar de volheid van beleving en het uitnodigend, liefdevol perpectief maakt alle loslaten (karma) en toelaten (Dharma) tot iets heel natuurlijks. De bodhisattva heeft geen boodschap aan overbodigheden: dankzij het doorzien van illusies ga je de hele werkelijkheid – inclusief alle moeite – stevig en licht belichamen.

Gebruikte literatuur tijdens de retraite:

  • Shibayama, Zenkei: The gateless barrier; Zen comments on the Mumonkan. Boston 2000
    (andere, Nederlandstalige versie: Yamada, Koun: De poortloze poort; de klassieke koan-verzameling Mumonkan. Rotterdam 2010)

  • Engle, Artemus B.: Inner Science of Buddhist Practice; Vasubandhu’s Summary of the five heaps, with commentary by Sthiramati. Boulder 2009.
    (verwant werk: Asanga: The Bodhisattva Path to Unsurpassed Enlightenment; A Complete Translation of the Bodhisattvabhumi. Boston 2016)

HIER alle Youtube-video’s

 

Negen stadia van gemoedsrust

(HIER grotere versie)

Na de aandacht te hebben gevestigd op een verschijnsel
moet je die beleving niet laten wegglijden;
zodra je je helder bewust wordt van afgeleid zijn
moet je de geest weer terugbrengen naar dat verschijnsel.

Steeds beter zal een verstandige beoefenaar
de geest innerlijk weten te concentreren;
vervolgens laat je de geest zich ook verheugen
doordat je hem de voordelen toont van stabiele meditatie.

Weerstand tegen meditatie moet je bedwingen
door de onwenselijkheden te zien van afgeleid zijn;
op eenzelfde manier moet je het ontstaan bestrijden
van gemoedstoestanden als hunkering of verslagenheid.

Dan vestigt de beoefenaar een natuurlijke geestesstroom
die de vrucht is van het toepassen van een tegengif;
dankzij de gestage beoefening hiervan zul je verwerven
een natuurlijke geestesstroom die geen toepassing meer vraagt.

 

Verzen uit Asanga’s Mahayanasutralankara, geciteerd in
Engle, Artemus B.: Inner Science of Buddhist Practice. Boulder 2009, p. 164
.

Afbeelding uit: Namyal, Dakpo Tashi: Mahamudra, the moonlight;
quintessence of mind and meditation. Delhi 2008

 

 

Samantabhadra’s lofzang

Bodhisattva Samantabhadra

 

Je bekwamen in moeilijke oefeningen gedurende onmetelijke tijden,
vervuld worden door het pure onderricht van onsterfelijke boeddha’s,
vertrouwd raken met het bevorderen van verlichting voor talloze wezens
– luister hoe ik spreek over de weergaloze daden van bodhisattva’s.

Zij dienen de ongebonden boeddha’s en laten alle gehechtheid los,
overal bevrijden zij levende wezens zonder beeldvorming daarover,
zij streven naar duurzame goedheid en onafhankelijkheid van geest
– over hun sublieme oefenpraktijk spreek ik nu.

Immuun voor de kwade wil van demonen uit de drie bestaansgebieden,
worden zij bezield door edelmoedig handelen en hoogste verdienste,
met een vredig hart vermorzelen zij elke vorm van misleiding
– ik spreek nu over het pad dat zij bewandelen.

Niet meer geboeid worden zij door bedrieglijke illusies van de wereld,
zij laten levende wezens kennismaken met veelsoortige transformaties,
in komen, blijven en verdwijnen creëert hun geest talloze vormen
– ik spreek over hun vermogen om iedereen vreugde te schenken.

Dat levende wezens geboren worden, oud worden en sterven,
en gebonden en belaagd worden door onheil en moeite,
daarin zien zij de reden om hen te bevrijden en te bemoedigen
– luister hoe verdienstelijk zij zich inzetten.

Vrijgevigheid, beheersing, geduld, inzet, meditatie, wijsheid,
geschikte middelen, vriendelijkheid, mededogen, gelijkmoedigheid:
in een onafzienbaar tijdspad scholen zij zich hierin
– luister naar de heilzame kracht van deze wezens.

Eeuw op eeuw werken zij aan de realisatie van verlichting,
geen enkel moment zien zij aanleiding zich te hechten aan hun leven,
vanwege hun gelofte anderen te helpen zonder eigenbelang
– ik spreek nu over hun mededogend optreden.

Als ik hun verdiensten jaar in jaar uit bleef schilderen,
zou dat lijken op een druppel schenken in de oceaan,
zo weergaloos, zo onvergelijkbaar is hun innerlijke adel
– dankzij Boeddha’s inspiratie kan ik dit hier schetsen.

 

Bron: Cleary, Thomas: The Flower Ornament Scripture; a translation of the Avatamsaka Sutra.
Boston 1993, p. 1111.