Zen is boeddhaschap

Vierde video van de retraite 10-14 september 2018 in Cortils.

“Wie Leegte kent, verschilt niet ervan.”
Zen-leraar Wumen (Fischer-Schreiber, I. e.a.: The Encyclopedia of Eastern Philosophy and Religion. Boston 1994, p. 418)

De Mahayana-geest van Zen leert ons hoe we voorgoed in echtheid kunnen leven: wijs en mededogend. Daarom oefenen we ons in het loslaten van conditionering. Je krijgt dan zicht op schijnbaar onschuldig, maar subtiel belemmerend spul.
Bovendien hebben we structurele hulp nodig, om de verbinding met het volle leven te herstellen. Maar het valt ons moeilijk om de natuurlijke functie van hulp te zien, vanwege de haast biologische drang om onze kleine, ingevulde en maakbare “afheid” in stand te houden.

Beoefenaars krijgen oog voor de bevrijdende kracht van innerlijkheid. Een van de termen die het dharma-onderricht hiervoor gebruikt is boeddhadomein (buddhakshetra): het werkterrein van een bodhisattva. Bodhisattva’s zijn leergierige en onconventionele individuen die het menselijk potentieel beseffen en die het wijsheidsonderricht waarderen zoals dat bijvoorbeeld te vinden is in de soetra’s van Shakyamuni Boeddha of van Vimalakirti.

Zo komen twee centrale termen “leegte” en “verdienste” een stuk dichterbij. Zij staan voor respectievelijk wijsheid en mededogen, de twee natuurlijke hartskwaliteiten van vervulde mensen. Die bestaanskwaliteit maken we ons eigen via het beoefenen van ons innerlijk potentieel in een steeds levendiger pad van 10 stadia (bhumi).

> een afbeelding van het “actieradii”-model van de bodhisattva::
http://info.stiltij.nl/vervolg/modellen/pages/actieradii.htm

> een overzicht van de impressies van deelnemers:
http://info.stiltij.nl/vervolg/meditatie/impressies/retraites/index.html

HIER alle Youtube-video’s

Smulspul: soetra-studie

Derde video van de retraite 10-14 september 2018 in Cortils.

Tijdens deze retraite hebben we voor het studie-gedeelte geproefd van de Vimalakirti-soetra, een bekend geschrift uit de Mahayana-boeddhisme. Vimalakirti, de leken-bodhisattva die grote jongens als Shariputra en Manjushri peentjes laat zweten, heeft veel weg van de oude, soevereine Zen-meesters. Je merkt, al lezende en navoelende, hoe de hoofdpersonen thuis zijn in innerlijkheid, hoe zij vertrouwd zijn met de grote thema’s van het menselijk bestaan.

En altijd is er op de achtergrond de Boeddha aanwezig, als constant rustpunt, als ruimte van helderheid en diepe bedoeling. Dit onderricht gaat niet over klein grut, over sentiment of persoonlijke verbetering: hier gaat het over definitief wakker worden, over bevrijding uit een gedroomde krampstaat waarin mensen zich onbewust in de nesten werken.

Wijsheid behelst veel meer dan kennis verzamelen – dat laatste doen dieren ook. En spontane levenskwaliteit laat zich niet vangen met “verklaarbaarheid”. Wijs en mededogend in het leven staan vraagt nu eenmaal oefening, voor de geconditioneerde wezens die wij zijn. Maar het is wel heel fijn als dit oefenen dankzij het onderricht van de soetra’s zó betekenisvol en inspirerend kan voelen!

(Gebruikte literatuur, o.a.: Lamotte, Etienne: The teaching of Vimalakirti. Oxford 1976)

 

> HIER de impressies van deelnemers
HIER alle Youtube-video’s