Waarom zelfbeleving ons verwart

Tweede video van de retraite 10-14 september 2018 in Cortils.

Onze zelfbeleving is het resultaat van diverse informatiebronnen, innerlijk (opgeslagen waarden, conclusies, behoeften etc.) en uiterlijk (zintuiglijke signalen). Alle informatie verwerken we via een 5-voudige reeks van “ophopingen” (skandha’s): stations die ons helpen de bruikbaarheid van alle informatie te bepalen.

Naast onze moeite om in elk moment de actuele stroom van signalen en impulsen goed te hanteren, werkt er intussen ook nog in ons bewustzijn een lange-termijn krachtenspel: onverwerkte karmisch condities én uitnodigend dharma-potentieel. De eerstgenoemde kracht opereert vanuit de “alaya”-laag (voorraadbewustzijn); de laatstgenoemde is onze boeddha-natuur (tathagata-garbha), de ware aard van ons mens-zijn.

Het beoefenen van bodhisattvaschap betekent niks anders dan zicht krijgen op het geheel van al die krachten en daardoor in staat zijn elk moment zinvol om te gaan met zowel de steeds wisselende condities als met ons diepste potentieel.

 

HIER een model van onze subtiele, tweevoudige zelfbeleving
> HIER de impressies van deelnemers
HIER alle Youtube-video’s

 

 

Inzicht in samsara (geconditioneerd bestaan)

Video van de retraite 10-14 september 2018 in Cortils.

Een verkenning van samsara, onze verkeerd begrepen en pijnlijk functionerende “wereld” en “ik-idee”. Vanwege hun innerlijke kwaliteiten zijn wijze mensen voor hun volheid van beleving niet afhankelijk van externe, wereldse condities.

Voor geconditioneerde stervelingen is het grondprobleem een tweevoudige blindheid (onwetendheid): het blind zijn voor de wet van oorzaak en gevolg, en het blind zijn voor hun innerlijk potentieel. Het niet beseffen van de vervuiling en vervorming die dit tot gevolg heeft, leidt tot wens en woede, de twee vergiftigingen (basis-conditioneringen).

Bewustzijn is onze menselijke grondsubstantie, wezenlijker nog dan adem of lichaamsweefsel. Het is deze niet-geconditioneerde grondkracht die zorgt voor samenhang én transformatie. Zowel onze karmische moeite alsook onze dharmische bevrijding worden bepaald door de rijpheid, dat wil zeggen, door ons vermogen tot wijsheid en mededogen (hartsbewustzijn).

 

HIER een model van de 12-voudige keten van “samsara”
> HIER de impressies van deelnemers
HIER alle Youtube-video’s

 

 

Geloven in jezelf

Derde en laatste video van overleg 23 juni 2018.

De wijsheid van Zen nodigt je uit je te openen voor de totale werkelijkheid (dharma) en dus ook te leren kijken naar je knoopspul (karma). Dat kan licht en flexibel gebeuren, als heilzaam werkspul dat toenemend interessant voelt en bevrijdend werkt.

Wat ons helpt hierbij is identificatie met de oude leraren, met iemand als Boeddha. Alle leraren beroepen zich immers op zijn ervaring, en alle methodes die we nu gebruiken zijn in essentie al te vinden in Boeddha’s onderrichtingen.

Deze wijsheidsweg is juist zo waardevol omdat hierdoor een definitieve bevrijding (ontwaken) mogelijk wordt uit de verblinding en verwarring die ons dagelijks doet lijden en die de wereld tot zo’n pijnlijke plek maakt.

Wil je het potentieel van deze weg realiseren, dat wil zeggen, je diepste identiteit, je ware aard, dan moet je om te beginnen gaan geloven en vertrouwen in het bestaan ervan – al was het maar omdat alle serieuze onderricht het daar zo uitgebreid over heeft.

 

> HIER de impressies van deelnemers
HIER alle Youtube-video’s

 

 

Realisatie hier en nu

Laatste (4e) video van het verdiepingsweekend van januari 2018.

Het is fijn om bevrijdende wijsheid te kennen en daar concreet werk van te kunnen maken, heel organisch en dichtbij. Realisatie is: samenvallen met de realiteit. Dat is wat we op visie- en belevingsniveau aan het oefenen zijn. Zo’n inspirerend perspectief wekt een bewuste levenshouding die jou steeds opnieuw een stevige intentie schenkt.

In feite is dit de kern van realisatie: een bewuste, betrouwbare intentie is de geestelijke kernkracht die ons bevrijdt. Iemand die zichzelf (d.w.z. het leven) serieus neemt, verlangt geen illusoire, zweverige of conceptuele toekomstmuziek, maar heel reëel bevrijdingswerk, hier en nu lijflijk voelbaar in alles wat je doet.

 

> HIER de impressies van deelnemers
HIER alle Youtube-video’s

 

 

Blijvende kwaliteit

Stiltij-verdiepingsweekend 19-21 januari 2018 (video 3).

De Mahayana-middenweg hangt zich niet op aan de uitersten van maakbaarheid en onverschilligheid. Om die gecentreerde levenshouding te kunnen innemen maak je je eerst vertrouwd met leegte (onvoorwaardelijkheid), zodat je betrouwbaar kunt omgaan met alle zintuiglijke verschijningsvormen. Dat betekent: allerlei aannames over ons bestaan opnieuw onderzoeken en waar nodig loslaten (“Dit ik-verhaal is niet wat ik denk dat het is”).

Zelfonderzoek via het pad van bodhisattvaschap is oog krijgen voor je eigen wonderlijkheid – en dit “sjiek” vinden. Pas als we de kleinheid van houvast, invulling en begrenzing loslaten, kunnen we ook anderen helpen. Ons innerlijk potentieel schenkt ons de kracht om dit te doen. Maar daarvoor moet je de realiteit van je bestaan net zo serieus nemen als alle historische leraren dat gedaan hebben, iemand als Boeddha bijvoorbeeld. Dus voel dit goed na, en kijk naar de uitnodigende aard van je innerlijke kwaliteiten.

Maak dus je grote pool, dat wil zeggen: de dharmische kwaliteit van je ware aard, tot centrale factor van je identiteit, zodat je steeds opnieuw kunt voelen wat de grondbedoeling is van je bestaan. En laat dan de resterende karmische factoren perifeer materiaal zijn, die jou steeds directer en krachtiger leren om wakker te worden en je concreet te wijden aan bevrijding.

 

> HIER de impressies van deelnemers
HIER alle Youtube-video’s

 

 

Hebzucht: een waardige kwaliteit?

‘Plato en Aristoteles hamerden erop dat fatsoenlijke mensen zich weten te beheersen. Van de aristocratie werd verwacht dat men zichzelf wist te matigen. Onverzadigbare hebzucht was iets voor de domme massa, dieren waren dat bijna. Daar kon je niets anders van verwachten.’

‘Zelfs op de universiteit’, zegt filosoof Jeroen Linssen, ‘zijn je collega’s concurrenten die azen op dezelfde subsidies als jij. Het marktdenken is doorgedrongen tot alle domeinen van onze maatschappij en daarmee ook de hebzucht, de achterliggende drijfveer.’

Hoogleraar Jaap van Muijen (Nyenrode) zag in zijn grote salarisonderzoek in 2015 dat hoogleraren en gepromoveerden in zijn grote salarisonderzoek net zo hebzuchtig waren als bankiers. ‘Het was een kleine groep van 160 mensen op het totaal van honderdduizend. Dus het is geen hard bewijs, maar wel een sterke aanwijzing dat ook de wetenschap vol zit met rupsjes nooitgenoeg.’

Uitgebreid artikel in: Volkskrant, 14 september 2018
Illustratie van een hongerige geest (in het boeddhisme bekend als “preta”): scythemantis

 

sluiting

Schets van ons lijden

(illustratie door Odd Nansen uit From day to day)

Odd Nansen: From Day to Day; One Man’s Diary of Survival in Nazi Concentration Camps.
Nashville 2016
(The bookdepository)

Een van de vele online besprekingen:

‘If you think you understand the horror of the holocaust, you must read this book. It is a diary written inside the camps The author was held for almost five years in a series of German concentration camps. Although as a Norwegian he was spared the worst of the atrocities, he was up close with all of it. In an almost miraculous way he was able to keep his daily diary and successfully smuggle it out. This book collects his writings just as they were written. As you read it you watch the increasing horror and brutality of the camps; watch his moods rise and fall; and witness his vain hopes for an early end to the war or for his early release. Nanson is an incredible writer and artist. The book has both text and illustrations. It is very readable and the occasional drawing (done in real time) extraordinary. The book has hundreds of notes explaining who his prison mates were, what happened to them, and what was going on in the war at the time he was writing. This is an unusual and timeless book.’

 

sluiting